
در سالهای اخیر، شهرهای بزرگ جهان با چالشهای بزرگی در زمینه حملونقل و ترافیک روبرو شدهاند. رشد جمعیت، گسترش تجارت الکترونیک و افزایش تقاضا برای تحویل سریع کالا، فشار ناگفتهای بر زیرساختهای شهری وارد کرده است. در پاسخ به این چالش، کارشناسان انگلیسی روشهای نوآورانهای را برای کاهش ازدحام در شهرها مد نظر قرار دادهاند. این بار آنها قصد دارند با استفاده از تونلهای زیرزمینی به انتقال کالاها پرداخته و نیاز به کامیونهای بزرگ در خیابانهای شهر را به حداقل برسانند.
این رویکرد نه تنها راهکاری برای مشکلات ترافیکی محسوب میشود، بلکه میتواند تحولی اساسی در صنعت لجستیک ایجاد کند. تصور کنید کالاهایی که روزانه سفارش میدهید، به جای آنکه در ترافیک شهر گیر کنند، از مسیرهای زیرزمینی به سرعت به مقصد برسند. این آیندهای است که شرکتهای فناوری و شهرداریهای پیشرو در حال ساختن آن هستند.
معرفی سیستم Mole Solutions و عملکرد آن
مسئولان شهر Northampton در انگلستان در نظر دارند با استفاده از واگنهای تحویل کالا در زیر زمین، از حضور کامیونها در دو بزرگراه اصلی این منطقه بکاهند. این سیستم که توسط شرکت Mole Solutions ارائه شده، یک نوع حملونقل توسط لوله را معرفی میکند که از طریق آن موتورهای القایی خطی واگنها را به سمت خط لوله مخصوص خود انتقال میدهند. این لولهها در نقاط مختلفی در سراسر شهر کشیده شدهاند و شبکهای یکپارچه از مسیرهای زیرزمینی را تشکیل میدهند.
طرح پیشنهادی این شرکت بر پایه فناوریهای پیشرفته بنا شده است. واگنهای فولادی با استفاده از نیروهای الکترومغناطیسی در داخل لولهها حرکت میکنند. این روش شباهت زیادی به سیستمهای انتقال کپسولی دارد، اما با تفاوت اصلی اینکه از فناوری مدرنتر و کارآمدتری بهره میبرد. سرعت بالا، مصرف انرژی پایین و قابلیت عملکرد شبانهروزی از ویژگیهای برجسته این سیستم محسوب میشود.
نظرات مقامات و مدیران اجرایی
روجر مایلز، مدیر شرکت Mole Solutions، در توضیح این طرح میگوید:
ازدحام و شلوغی یک مسئله جهانی است و ما میتوانیم حجم بزرگی از ترافیک را از جادهها خارج کنیم. این کار نه تنها در انگلستان بلکه در کشورهای دیگر نیز قابل انجام است. مرزی برای اجرای این ایده وجود ندارد.
این اظهارات نشاندهنده اعتماد بالای مدیران این شرکت به قابلیت گسترش طرح در مقیاس جهانی است. آنها معتقدند که این فناوری میتواند در هر نقطهای از جهان که با مشکل ترافیک روبرو است، پیادهسازی شود.
فناوری پشت این سیستم نوآورانه
در این واگنها از فناوری مورد استفاده در قطارهای فوق سریع ژاپن بهره گرفته میشود. طی آن نیروهای الکترومغناطیسی موجب میشوند تا چرخهای واگنها کمی با ریل فاصله داشته و روی آن معلق باشند. این پدیده که به آن «تعلیق مغناطیسی» یا Maglev گفته میشود، اصطکاک را به حداقل رسانده و امکان حرکت با سرعت بالا را فراهم میسازد.
موتورهای القایی خطی که در این سیستم به کار رفتهاند، نوعی موتور الکتریکی هستند که نیروی محرکه را به صورت مستقیم و بدون نیاز به قطعات مکانیکی متحرک تولید میکنند. این موتورها میدان مغناطیسی متغیری ایجاد میکنند که واگن را به جلو هل میدهد. مزیت اصلی این روش، حذف قطعات مکانیکی فرسایشی و کاهش نیاز به تعمیرات است.
ویژگیهای فنی واگنهای زیرزمینی
- ماده ساخت: فولاد مقاوم با پوشش ضد خوردگی
- سیستم پیشرانش: موتورهای القایی خطی الکترومغناطیسی
- قابلیت عملکرد: 24 ساعته بدون توقف
- سرعت انتقال: سریعتر از حملونقل جادهای در ساعات شلوغی
- نیروی محرکه: الکتریسیته با قابلیت اتصال به منابع تجدیدپذیر
- ظرفیت بار: مناسب برای بستههای پستی و کالاهای خردهفروشی
مزایای سیستم تونلهای زیرزمینی
استفاده از سیستم تونلهای زیرزمینی برای انتقال کالا، مزایای متعددی به همراه دارد که در ادامه به بررسی هر یک میپردازیم. این مزایا تنها به کاهش ترافیک محدود نمیشوند، بلکه ابعاد مختلفی از زندگی شهری را تحت تأثیر قرار میدهند.
کاهش ترافیک و ازدحام شهری
یکی از مهمترین مزایای این سیستم، کاهش قابل توجه ترافیک در سطح شهر است. کامیونهای تحویل کالا بخش قابل توجهی از ترافیک روزانه را تشکیل میدهند، بهویژه در ساعات شلوغی صبح و عصر. با انتقال بخشی از این حملونقل به زیرزمین، خیابانها برای خودروهای شخصی و حملونقل عمومی آزادتر خواهند شد.
این مسئله به ویژه در شهرهایی که شبکه متروی گستردهای دارند اهمیت پیدا میکند. در چنین شهرهایی، کامیونها همزمان با ساعات اوج تردد مسافران مترو، در خیابانها حضور دارند و این امر باعث تشدید ازدحام میشود. سیستم زیرزمینی میتواند این تداخل را از بین ببرد.
کاهش آلودگی هوایی و صوتی
کامیونهای دیزلی از منابع اصلی آلودگی هوایی در مناطق شهری محسوب میشوند. انتقال کالا از طریق تونلهای زیرزمینی با استفاده از انرژی الکتریکی، انتشار گازهای گلخانهای و آلایندهها را در سطح خیابانها به شدت کاهش میدهد. این امر تأثیر مستقیمی بر سلامت عمومی ساکنان شهر خواهد داشت.
علاوه بر آلودگی هوا، آلودگی صوتی ناشی از تردد کامیونها نیز کاهش مییابد. واگنهای زیرزمینی تقریباً بیصدا عمل میکنند و مزاحمتی برای ساکنان مناطق مسکونی ایجاد نمیکنند. این ویژگی به ویژه در مناطق مرکزی شهر که تراکم جمعیت بالاست، ارزشمند است.
افزایش سرعت و کارایی لجستیک
سیستم تونلهای زیرزمینی از مزیت مهم دیگری برخوردار است: عدم وابستگی به شرایط جادهای. در سیستمهای حملونقل سنتی، تصادفات، جادههای خراب، آبوهوا و سایر عوامل میتوانند باعث تأخیر در تحویل کالا شوند. اما در سیستم زیرزمینی، این متغیرها حذف میشوند و زمانبندی تحویل دقیقتر خواهد بود.
این قابلیت اطمینان بالا، برای شرکتهای لجستیک و خردهفروشیهای آنلاین بسیار جذاب است. آنها میتوانند به مشتریان خود زمان تحویل دقیقتری وعده دهند و هزینههای ناشی از تأخیر را کاهش دهند.
صرفهجویی در هزینههای عملیاتی
شرکت Mole Solutions مدعی است که این واگنهای استیل میتوانند طی 24 ساعت شبانهروز به ارائه خدمت بپردازند بدون این که مزاحم ساکنان شهر شوند. این عملکرد پیوسته به معنای بهرهوری بالاتر از سرمایهگذاری اولیه است. در مقایسه با کامیونها که نیاز به استراحت راننده، سوخت و تعمیرات منظم دارند، واگنهای خودکار هزینههای عملیاتی کمتری دارند.
در صورتی که مطالعات به نتیجه برسند و منابع مالی مورد نیاز تأمین شوند، این طرح در سایر شهرهای انگلستان نیز اجرایی خواهد شد. شرکتهای بزرگ لجستیک مانند DHL علاقه قابل توجهی به این طرح نشان دادهاند، چرا که صرفهجویی زیادی را در هزینهها موجب میشود.
پیشینه تاریخی: تجربه شیکاگو
شاید جالب باشد که بدانید این نخستین بار نیست که چنین طرحی اجرایی میشود. اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، منطقه تجاری شیکاگو نیز شبکه عظیمی از تونلهای انتقال کالا در زیر زمین داشت. این سیستم که به Chicago Tunnel Company معروف بود، از سال 1906 تا 1959 فعال بود و هزاران تن کالا را روزانه در زیر خیابانهای شهر منتقل میکرد.
شبکه تونلهای شیکاگو در ابعاد کوچکتری نسبت به آنچه امروز پیشنهاد شده طراحی شده بود. ریلهای باریک و واگنهای کوچک در تونلهایی به قطر حدود 2 متر حرکت میکردند. این شبکه به ساختمانهای تجاری متصل بود و زغالسنگ، خاکستر و سایر کالاها را منتقل میکرد. اگرچه این سیستم در نهایت به دلیل رقابت با کامیونها و مشکلات مالی تعطیل شد، اما ثابت کرد که ایده انتقال کالا از زیرزمین کاملاً عملی است.
درسهای آموخته شده از تجربه تاریخی
- اهمیت انعطافپذیری: سیستم باید قابلیت تطبیق با تغییرات تقاضا را داشته باشد
- یکپارچگی با سایر سیستمها: اتصال به شبکههای حملونقل موجود ضروری است
- مدیریت مالی پایدار: مدل درآمدی مشخص باید از ابتدا تعریف شود
- نگهداری مستمر: تونلها و واگنها نیاز به تعمیرات دورهای دارند
چالشها و موانع پیش رو
با وجود مزایای متعدد، اجرای این طرح با چالشهایی نیز روبروست. درک این موانع برای ارزیابی واقعبینانه امکان پیادهسازی طرح ضروری است. هر یک از این چالشها نیازمند راهحلهای خلاقانه و سرمایهگذاری هدفمند است.
هزینه سرمایهگذاری اولیه
حفاری تونل در زیر شهرهای موجود هزینه بالایی دارد. این هزینه شامل مطالعات زمینشناسی، تجهیزات حفاری، ساخت واگنها و ایستگاههای بارگیری میشود. برای شهرهایی که زیرساختهای زیرزمینی پیچیدهای دارند، این هزینه میتواند بیشتر هم باشد. اما طرفداران این طرح معتقدند که هزینههای بلندمدت کاهش مییابد و سرمایهگذاری در طول زمان بازدهی خواهد داشت.
مسائل ایمنی و مقررات
ایمنی در تونلهای زیرزمینی از اهمیت بالایی برخوردار است. سیستمهای اطفاء حریق، تهویه و تخلیه اضطراری باید به دقت طراحی شوند. همچنین قوانین و مقررات مربوط به حملونقل زیرزمینی باید تدوین شوند که این امر میتواند زمانبر باشد. همکاری نزدیک با نهادهای نظارتی برای کسب مجوزهای لازم ضروری است.
ادغام با سیستمهای موجود
یکی دیگر از چالشها، نحوه اتصال این سیستم به شبکه لجستیک موجود است. ایستگاههای بارگیری باید در مکانهای استراتژیک مستقر شوند تا کالاها بتوانند به راحتی به سیستم وارد یا از آن خارج شوند. این امر نیازمند هماهنگی با انبارها، مراکز توزیع و فروشگاههای خردهفروشی است.
آینده حملونقل زیرزمینی کالا
با توجه به رشد تجارت الکترونیک و افزایش تقاضا برای تحویل سریع، نیاز به راهحلهای نوین لجستیک بیش از پیش احساس میشود. سیستم تونلهای زیرزمینی میتواند بخشی از پاسخ به این نیاز باشد. این طرح هنوز در مرحله آزمایشی است، اما پتانسیل آن برای تحول در صنعت لجستیک غیرقابل انکار است.
در سالهای آینده، شاهد ادغام این سیستم با فناوریهای دیگر خواهیم بود. برای مثال، ترکیب آن با خودروهای خودران در سطح خیابان میتواند زنجیره تأمین کاملاً خودکار ایجاد کند. همچنین استفاده از هوش مصنوعی برای بهینهسازی مسیرها و زمانبندی تحویل، کارایی سیستم را بیش از پیش خواهد کرد.
پتانسیل گسترش جهانی
آنچه در Northampton در حال آزمایش است، میتواند الگویی برای شهرهای دیگر در سراسر جهان باشد. شهرهای متراکم در آسیا، اروپا و آمریکای شمالی که با مشکلات مشابهی روبرو هستند، میتوانند از این تجربه بهره ببرند. البته هر شهر با توجه به شرایط خاص خود نیاز به سفارشیسازی طرح خواهد داشت.
در نهایت، سیستم تونلهای زیرزمینی نمونهای از تفکر خلاقانه در مواجهه با چالشهای شهری است. این طرح نشان میدهد که راهحلهای نوآورانه میتوانند مشکلات پیچیده را حل کنند و آیندهای بهتر برای ساکنان شهرها رقم بزنند. انتظار میرود در سالهای آینده اخبار بیشتری در خصوص گسترش این فناوری شنیده شود.
جمعبندی
سیستم انتقال کالا از طریق تونلهای زیرزمینی، پاسخی هوشمندانه به چالشهای لجستیک شهری است. این سیستم که با استفاده از فناوریهای پیشرفته الکترومغناطیسی کار میکند، میتواند ترافیک، آلودگی و هزینههای حملونقل را به طور همزمان کاهش دهد. تجربه تاریخی شیکاگو نشان داد که این ایده عملی است و فناوری مدرن میتواند محدودیتهای گذشته را رفع کند. اگرچه چالشهایی در مسیر اجرا وجود دارد، اما مزایای بلندمدت این طرح، تلاش برای غلبه بر این موانع را توجیه میکند. آینده نگهداری به گسترش این فناوری در شهرهای مختلف جهان امیدوارکننده است.

نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.