سیستم عامل اوبونتو به عنوان یکی از محبوبترین توزیعهای گنو/لینوکس، همواره تلاش کرده است تا با ارائه بهروزرسانیهای منظم، تجربه کاربری بهتری را برای کاربران خود فراهم کند. نسخه 15.04 این سیستم عامل با نام رمز «میمون سرزنده» یا Vivid Vervet در آوریل سال 2015 منتشر شد و تغییرات مهمی را در زیرساخت و رابط کاربری خود به همراه داشت. این نسخه نقطه عطفی در تاریخچه اوبونتو محسوب میشد، زیرا تصمیمات اساسی در مورد معماری سیستم و تعامل با کاربر را شامل میشد.
شرکت Canonical، توسعهدهنده اصلی اوبونتو، با گوش دادن به بازخوردهای کاربران و در نظر گرفتن نیازهای بازار، تغییراتی را در این نسخه اعمال کرد که هم از نظر فنی و هم از نظر کاربردی اهمیت زیادی داشتند. در این مقاله به بررسی جامع و کامل این تغییرات میپردازیم تا کاربران و علاقهمندان به سیستم عاملهای متنباز، درک بهتری از این نسخه داشته باشند.
تغییرات زیربنایی در هسته سیستم
جایگزینی Upstart با Systemd
یکی از مهمترین تغییرات در اوبونتو 15.04، جایگزینی سیستم مدیریت سرویس Upstart با Systemd بود. این تصمیم از مدتها قبل برنامهریزی شده بود و سرانجام در این نسخه به واقعیت پیوست. Systemd یک سیستم مدیریت سرویس و مدیر جلسه مدرن است که مزایای متعددی نسبت به Upstart دارد. این سیستم با راهاندازی موازی سرویسها، زمان بوت سیستم را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
Systemd از نظر معماری، رویکردی کاملاً متفاوت با سیستمهای init سنتی دارد. این سیستم از واحدهای مختلفی به نام Units استفاده میکند که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. Service Units برای مدیریت سرویسها، Socket Units برای مدیریت سوکتها، و Timer Units برای زمانبندی وظایف از جمله این واحدها هستند. این ساختار ماژولار، مدیریت سیستم را سادهتر و کارآمدتر میکند.
- راهاندازی موازی سرویسها و کاهش زمان بوت
- مدیریت وابستگیهای پیشرفته بین سرویسها
- قابلیت نظارت و کنترل بهتر بر فرآیندها
- سیستم ثبت رویدادهای یکپارچه با Journal
- پشتیبانی از containers و virtualization
برای کاربرانی که با Upstart آشنا بودند، Systemd در ابتدا ممکن بود کمی پیچیده به نظر برسد. اما ابزارهایی مانند systemctl که جایگزین دستورات service و initctl شده بودند، رابط خط فرمان ساده و قدرتمندی را ارائه میدادند. دستورات مانند systemctl start، systemctl stop و systemctl status مدیریت سرویسها را بسیار ساده کرده بودند.
بهروزرسانی به کرنل لینوکس 3.19
اوبونتو 15.04 از کرنل لینوکس نسخه 3.19 استفاده میکرد که بهبودهای زیادی را در پشتیبانی سختافزاری و عملکرد سیستم به همراه داشت. این نسخه از کرنل، پشتیبانی بهتری از پردازندههای جدید، کارتهای گرافیکی و دستگاههای ذخیرهسازی ارائه میداد. بهبودهای مربوط به سیستم فایل ext4 و پشتیبانی از سختافزارهای جدید، از مزایای مهم این بهروزرسانی بودند.
کرنل 3.19 شامل بهبودهای مهمی در زیرسیستمهای مختلف بود. به عنوان مثال، پشتیبانی از پردازندههای اینتل Skylake بهبود یافته بود و درایورهای کارتهای گرافیکی AMD و NVIDIA بهروزرسانی شده بودند. همچنین پشتیبانی از دستگاههای USB نوع C و پروتکلهای شبکه جدید، این نسخه را برای سیستمهای مدرن مناسبتر میکرد.
تغییرات رابط کاربری Unity
کنترل بیشتر بر منوهای یونیتی
از زمان معرفی محیط دسکتاپ Unity در اوبونتو، یکی از انتقادهای کاربران مربوط به منوهای مخفیشونده بود. این منوها که به صورت پیشفرض در نوار بالایی صفحه نمایش داده میشدند، تنها زمانی ظاهر میشدند که کاربر موس را روی آن نوار حرکت میداد. بسیاری از کاربران به ویژه تازهکاران، این رفتار را گیجکننده میدانستند و ترجیح میدادند منوها همیشه قابل مشاهده باشند.
سرانجام در اوبونتو 15.04، شرکت Canonical به این درخواستها پاسخ داد و گزینهای را برای کنترل رفتار منوها اضافه کرد. کاربران میتوانستند با استفاده از ابزار dconf-editor، منوها را به حالت همیشه قابل مشاهده تغییر دهند. این تغییر ساده اما مهم، تجربه کاربری را برای بسیاری از افراد بهبود بخشید.
منوهای یکپارچه محلی (LIM)
یکی از ویژگیهای جدید و مهم در اوبونتو 15.04، قابلیت منوهای یکپارچه محلی یا Local Integrated Menus بود. این قابلیت به کاربران اجازه میداد منوهای برنامه را مستقیماً در نوار عنوان پنجره همان برنامه نمایش دهند، مشابه آنچه در سیستمعاملهای ویندوز و macOS مرسوم است. این تغییر برای کاربرانی که از سایر سیستمعاملها به اوبونتو مهاجرت کرده بودند، بسیار مفید بود.
فعالسازی LIM مزایای متعددی داشت. اول اینکه کاربران میتوانستند به منوهای برنامهای که در پسزمینه باز بود، دسترسی پیدا کنند بدون اینکه فوکوس از برنامه فعلی برداشته شود. این ویژگی در محیطهای کاری که با چندین برنامه همزمان کار میشد، بسیار کارآمد بود. دوم اینکه فاصله حرکت موس برای دسترسی به منوها کاهش مییافت و این امر سرعت کار را افزایش میداد.
برای فعالسازی این قابلیت، کاربران میتوانستند از ابزار dconf-editor استفاده کنند. در مسیر org > gnome > desktop > interface، گزینهای برای تغییر محل نمایش منوها وجود داشت. همچنین میتوانستند با استفاده از خط فرمان و دستور gsettings، این تنظیمات را تغییر دهند.
بهبودهای Compiz و انیمیشنها
Compiz به عنوان مدیر پنجره پیشفرض در اوبونتو با یونیتی، در نسخه 15.04 بهبودهای متعددی یافت. انیمیشنهای ورود و خروج پنجرهها سریعتر و روانتر شده بودند. این بهبودها بدون افزایش مصرف منابع سیستم انجام شده بود و تجربه بصری بهتری را فراهم میکرد.
از دیگر بهبودهای Compiz میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نمایش صحیح Dash، HUD و صفحه خروج تمامصفحه
- رفع مشکلات سازگاری با درایورهای گرافیکی مختلف
- کاهش مصرف حافظه و بهبود عملکرد
- رفع باگهای گزارش شده در نسخههای قبلی
- بهبود پایداری و کاهش خطاهای ناگهانی
پشتیبانی بهتر از جاوا و توسعهدهندگان
یکپارچگی Java Swing با Unity
برای توسعهدهندگان جاوا، اوبونتو 15.04 خبرهای خوبی داشت. برنامههای مبتنی بر Java Swing که در نسخههای قبلی با مشکلات نمایشی مواجه بودند، در این نسخه به درستی با منوهای یونیتی یکپارچه میشدند. این بهبود به این معنی بود که برنامههای جاوا نیز مانند سایر برنامههای بومی، میتوانستند از منوهای یکپارچه استفاده کنند.
این یکپارچگی برای توسعهدهندگانی که برنامههای کراسپلتفرم مینوشتند، اهمیت زیادی داشت. آنها میتوانستند بدون نگرانی از مشکلات نمایشی، برنامههای خود را روی اوبونتو توسعه و تست کنند. این نشاندهنده توجه شرکت Canonical به جامعه توسعهدهندگان و تلاش برای ایجاد محیطی یکپارچه برای تمام برنامهها بود.
برنامههای بهروزرسانیشده
اوبونتو 15.04 شامل نسخههای جدیدی از برنامههای محبوب بود. این برنامهها هم از نظر ویژگیها و هم از نظر امنیتی بهبود یافته بودند. لیبره آفیس، فایرفاکس، تاندربرد و سایر برنامههای پیشفرض به آخرین نسخههای پایدار بهروزرسانی شده بودند.
- لیبره آفیس 4.4: با بهبودهای مهم در رابط کاربری و سازگاری با فرمتهای مایکروسافت آفیس
- فایرفاکس 37: با بهبودهای امنیتی و سرعت بارگذاری
- تاندربرد 31: با قابلیتهای جدید ایمیل و تقویم
- گیمپ 2.8: ابزار ویرایش تصویر با بهبودهای جزئی
- اینکاسکیپ 0.91: برنامه وکتورنگاری با اصلاح باگهای مهم
نکات عملی برای کاربران
آپگرید از نسخههای قبلی
کاربرانی که از اوبونتو 14.10 یا نسخههای قبلی استفاده میکردند، میتوانستند به سادگی سیستم خود را به نسخه 15.04 ارتقا دهند. دستور do-release-upgrade در ترمینال یا استفاده از Software Updater، فرآیند آپگرید را به صورت خودکار انجام میداد. البته توصیه میشد قبل از آپگرید، از اطلاعات مهم پشتیبانگیری شود.
برای کاربرانی که از نسخههای LTS مانند 14.04 استفاده میکردند، آپگرید مستقیم به 15.04 پیشفرض نبود. آنها باید در تنظیمات Software & Updates، گزینه دریافت نسخههای غیر LTS را فعال میکردند. البته این تصمیم نیاز به دقت داشت، زیرا نسخههای غیر LTS پشتیبانی کوتاهمدتتری داشتند.
تنظیمات پیشنهادی پس از نصب
پس از نصب اوبونتو 15.04، چند تنظیم پیشنهادی وجود داشت که میتوانست تجربه کاربری را بهبود بخشد. اولین قدم نصب کدکهای صوتی و تصویری بود که با دستور ubuntu-restricted-extras قابل انجام بود. همچنین نصب درایورهای اختصاصی گرافیک برای کاربرانی که کارتهای گرافیکی NVIDIA یا AMD داشتند، توصیه میشد.
برای کاربرانی که ترجیح میدادند منوها همیشه قابل مشاهده باشند، نصب ابزار dconf-editor ضروری بود. پس از نصب، با مراجعه به مسیر ذکر شده، میتوانستند تنظیمات منوها را تغییر دهند. همچنین نصب ابزارهایی مانند Unity Tweak Tool برای شخصیسازی بیشتر محیط دسکتاپ مفید بود.
نسخههای مختلف اوبونتو 15.04
مانند سایر نسخههای اوبونتو، نسخه 15.04 نیز در چند ویرایش مختلف عرضه شد. Desktop Edition برای کاربران خانگی و اداری، Server Edition برای سرورها، و Cloud Image برای محیطهای ابری از جمله این ویرایشها بودند. هر کدام ویژگیهای خاص خود را داشتند و برای کاربرد خاصی بهینه شده بودند.
نسخه Desktop در دو نوع 32 بیتی و 64 بیتی ارائه میشد. برای سیستمهای جدید، نسخه 64 بیتی توصیه میشد زیرا عملکرد بهتری داشت و از حافظه بیشتری پشتیبانی میکرد. نسخه Server نیز شامل ابزارهای مدیریتی لازم برای راهاندازی سرویسهای مختلف بود و پشتیبانی از معماریهای مختلف را شامل میشد.
سیکل انتشار و پشتیبانی
اوبونتو 15.04 یک نسخه غیر LTS بود و چرخه پشتیبانی 9 ماهه داشت. این به این معنی بود که تا ژانویه 2016، بهروزرسانیهای امنیتی و باگفیکس دریافت میکرد. پس از این تاریخ، کاربران باید به نسخه جدیدتری ارتقا میدادند تا از پشتیبانی امنیتی برخوردار باشند.
این سیاست انتشار، شرکت Canonical را قادر میساخت تا تغییرات جدید را سریعتر در دسترس کاربران قرار دهد. نسخههای LTS که هر دو سال یک بار منتشر میشدند، پشتیبانی 5 ساله داشتند و برای محیطهای سازمانی مناسبتر بودند. کاربران خانگی که به دنبال آخرین ویژگیها بودند، میتوانستند از نسخههای غیر LTS استفاده کنند.
جمعبندی
اوبونتو 15.04 با تغییرات مهم در زیرساخت و رابط کاربری، گامی مهم در تکامل این سیستم عامل محبوب بود. جایگزینی Upstart با Systemd، بهروزرسانی کرنل، و بهبودهای یونیتی، همگی در جهت بهتر شدن تجربه کاربری و عملکرد سیستم بودند. قابلیتهای جدید مانند منوهای همیشه قابل مشاهده و LIM، نشاندهنده توجه توسعهدهندگان به بازخوردهای کاربران بود.
برای کاربرانی که به دنبال سیستم عاملی پایدار، امن و کاربرپسند بودند، اوبونتو 15.04 گزینه مناسبی محسوب میشد. اگرچه پشتیبانی این نسخه به پایان رسیده، اما درک تغییرات آن برای علاقهمندان به تاریخچه اوبونتو و روند تکامل آن مفید است. این نسخه نشان داد که اوبونتو همواره در تلاش است تا بین نوآوری و پایداری تعادل برقرار کند.
نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.