مقدمه: نقطه عطف در جنگ کنسولها و تغییر استراتژیها
صنعت بازیهای ویدیویی همواره شاهد رقابتهای شدید بین غولهای این عرصه بوده است، اما很少有 رویدادی به اندازه اعلام تغییر پلتفرم اصلی سری بازیهای محبوب Call of Duty در سال ۲۰۱۵، امواج هولناکی در جامعه گیمرها ایجاد کرده باشد. این خبر که در جریان رویداد بزرگ E3 2015 اعلام شد، نشاندهنده پایان یک دوران و آغاز عصر جدیدی در رقابت بین سونی و مایکروسافت بود. سالها پیش از این تاریخ، نام Xbox تقریباً مترادف با تجربه بهترین نسخه بازیهای تیراندازی اول شخص و به خصوص سری Call of Duty بود، اما تغییر جهت اکتیویژن به سمت پلیاستیشن، معادلات را دگرگون کرد.
دوران طلایی شراکت Xbox و Call of Duty
تا پیش از رویداد E3 2015، مجموعه بازیهای Call of Duty کنسول Xbox را خانه اولیه خود میدانستند. این موضوع تنها یک ادعا بازاریابی نبود، بلکه واقعیتی ملموس برای میلیونها گیمر در سراسر جهان بود. طرفداران این مجموعه میدانستند که برای تجربه بهترین نسخه، دسترسی زودهنگام به نقشهها و محتوای قابل دانلود (DLC)، کنسول مایکروسافت انتخاب اول است. این انحصار زمانی، یکی از ارکان اصلی استراتژی مایکروسافت برای جذب مخاطب به شمار میرفت.
اهمیت استراتژیک انحصار زمانی DLC
قراردادهای انحصار زمانی یکی از ابزارهای قدرتمند در جنگ کنسولها هستند. برای مایکروسافت، دسترسی زودهنگام به محتوای اضافی بازیهای Call of Duty به معنای یک مزیت رقابتی بزرگ بود. گیمرهایی که نمیخواستند چند هفته یا یک ماه از دوستانشان عقب بمانند، ترغیب به خرید کنسول Xbox میشدند. این استراتژی در نسل هفتم کنسولها (دوران Xbox 360 و PS3) به مایکروسافت کمک شایانی کرد تا در بازار آمریکای شمالی و اروپا پیشتاح باشد و پایگاه هواداران قدرتمندی بسازد.
- دسترسی زودهنگام: نقشههای چندنفره و بستههای الحاقی معمولاً یک ماه زودتر روی Xbox منتشر میشدند.
- بازاریابی هدفمند: تمام تبلیغات تلویزیونی و بنرهای تبلیغاتی بازی، لوگوی Xbox را در بر میگرفت.
- جامعه فعال: جمعیت زیادی از بازیکنان حرفهای و مسابقات بزرگ، پلتفرم Xbox را انتخاب کرده بودند.
زلزله E3 2015 و اعلام «خانه جدید»
در همایش E3 2015، سونی با اقدامی جسورانه اعلام کرد که PlayStation 4 «خانه» جدید مجموعه Call of Duty است. این به این معنا بود که تمام مزیتهایی که پیشتر Xbox از آن برخوردار بود، اکنون به سونی منتقل میشود. نقشهها و DLCهای بازی Black Ops 3 و عناوین بعدی، ابتدا برای PS4 منتشر میشدند. این خبر برای بسیاری از هواداران Xbox شوکهکننده بود، زیرا هویت این کنسول تا حد زیادی با این فرنچای گره خورده بود.
واکنش مایکروسافت: آرامش در طوفان
مایکروسافت واکنشی متفکرانه به این تغییر وضعیت نشان داد. آرون گرینبرگ، مدیر ارشد بخش بازاریابی و فروش مایکروسافت، در مصاحبهای با هدف آرام کردن هواداران و شفافسازی موقعیت شرکت، اظهاراتی انجام داد. او با اعتماد به نفس بیان کرد که مایکروسافت انتظار چنین خبری را داشته و برای آن برنامهریزی کرده است.
او گفت: «ما انتظار اعلام چنین خبری را داشتیم؛ آنچنان که مشخص است، ما رابطه بسیار خوبی با Activision داریم و بیشترین کسانی که بازی Call of Duty را بازی میکنند از پلتفرم ما استفاده میکنند!» این جمله نشاندهنده این واقعیت بود که مایکروسافت همچنان به قدرت جامعه گیمینگ خود مطمئن است، حتی بدون قرارداد انحصار زمانی.
تحلیل استراتژی مایکروسافت: تمرکز بر قدرت اولیه
در پاسخ به سوالات درباره آینده Xbox بدون انحصار Call of Duty، آرون گرینبرگ بر نکته مهمی تأکید کرد: اگر طرفدار «بازیهای تفنگی» باشید، خوب میدانید که برای بازی کردن Halo و Call of Duty تنها یک کنسول وجود دارد که آن هم Xbox است. این استدلال جالب توجه بود؛ مایکروسافت سعی میکرد با معطوف کردن توجه به عناوین انحصاری قدرتمند خود مانند Halo و Gears of War، جای خالی احتمالی ناشی از از دست دادن انحصار Call of Duty را پر کند.
فراتر از یک قرارداد: اکوسیستم مایکروسافت
مایکروسافت در آن مقطع، استراتژی خود را فراتر از یک قرارداد سوم شخص (Third-Party) میدید. در حالی که سونی پول خرج میکرد تا انحصار زمانی بازیهای دیگران را بخرد، مایکروسافت روی استودیوهای داخلی خود تمرکز کرده بود. گرینبرگ اضافه کرد: «همه میخواهند Halo و Gears و Call of Duty را بازی کنند و ما این را میدانیم! همچنین فکر میکنیم که بسیاری از فروش Call of Duty توسط کنسول ما انجام شود. حتی از همین الان پیشفروش بازی Black Ops 3 در وبسایت ما انجام میشود.»
او همچنین تأکید کرد که Xbox مانند پلتفرمهای دیگر، بازی Call of Duty را به طور کامل پشتیبانی خواهد کرد. این بدان معنا بود که گیمرهای Xbox نگران کیفیت بازی نباشند، تنها باید صبر بیشتری برای دریافت DLCها داشته باشند.
تأثیر این تغییر بر بازار کنسولها
انتقال «خانه» Call of Duty به پلیاستیشن، تأثیر عمیقی بر فروش کنسولها و دینامیک بازار داشت. سونی با این حرکت، یکی از بزرگترین مزیتهای رقیب را تصاحب کرد و آن را به نفع خود به کار گرفت. این رویداد همزمان با دوران اوجگیری فروش PS4 بود که در آن زمان از نظر فروش سختافزاری بسیار جلوتر از Xbox One بود.
- تغییر مخاطب هدف: تبلیغات Call of Duty اکنون نشاندهنده کنسول PS4 بود که تأثیر روانی زیادی بر خریداران جدید داشت.
- مسابقات Esports: به تدریج، مسابقات رسمی Call of Duty به سمت پلتفرم پلیاستیشن متمایل شدند.
- فروش DLC: سونی از این طریق درآمدزایی قابل توجهی از فروش محتوای اضافی داشت.
آیندهنگری مایکروسافت و درسهای آموخته شده
بازنگری به این رویداد در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که مایکروسافت تصمیم درستی گرفت. آنها به جای جنگیدن بر سر قراردادهای پرهزینه انحصار زمانی، شروع به خرید استودیوهای بزرگ و ساختن بازیهای اختصاصی کردند. اگرچه در آن زمان از دست دادن Call of Duty ضربه بزرگی به چهره عمومی Xbox بود، اما این شرکت با استراتژیهای جدیدی مانند سرویس Xbox Game Pass و خرید اکتیویژن بلزارد در سالهای بعد، نه تنها این شکست را جبران کرد، بلکه مالک اصلی این فرنچای شد.
از رقیب تا مالک: نقطه عطف تاریخی
آنچه در سال ۲۰۱۵ یک فاجعه بازاریابی به نظر میرسید، اکنون داستانی جذاب در تاریخ بازیها است. مایکروسافتی که زمانی نگران از دست دادن انحصار DLC بود، اکنون مالک شرکت اکتیویژن و تمام داراییهای آن است. این نشان میدهد که در دنیای تکنولوژی و بازیها، استراتژیهای بلندمدت تغییر جهت دادن به سمت مالکیت محتوا، بسیار ارزشمندتر از اجاره کردن آن برای چند ماه انحصار است.
جمعبندی: پایان یک دوران و آغاز یک اتحاد بزرگ
خبر تبدیل شدن پلیاستیشن به خانه جدید Call of Duty در سال ۲۰۱۵، نقطه پایان یکی از طولانیترین شراکتهای بازاریابی در تاریخ بازیها بود. واکنش مایکروسافت تحت مدیریت آرون گرینبرگ، آمیزهای از اعتماد به نفس و واقعبینی بود. آنها دانستند که برای بقا و رقابت، نمیتوان تنها به عناوین سوم شخص تکیه کرد. همین واقعه بود که مایکروسافت را به سمت تقویت بازیهای First-Party و در نهایت خرید شرکتهای بزرگ سوق داد. امروز، وقتی به گذشته نگاه میکنیم، میتوانیم بگوییم که این «شکست» در مذاکرات انحصار، نقطه شروعی برای پیروزیهای بزرگتر مایکروسافت در سالهای بعد بود.
نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.