معرفی: تابلوی عجیب در ساحل نیوزیلند و بازگشت یک باور قدیمی
در دنیای امروز که علم و فناوری به اوج خود رسیده است، باور به مسطح بودن زمین به نظر یک داستان تاریخی میآید. اما اخیراً اتفاقی در سواحل نیوزیلند رخ داد که نشان داد این باور هنوز در میان گروهی از افراد زنده است. یک تابلوی نصبشده در کنار دریاچه «سنت کلیدا» در شهر دوندین، توجه کاربران شبکههای اجتماعی را به خود جلب کرد. این تابلو که توسط گروهی موسوم به «جامعه معتقدان به مسطح بودن زمین» نصب شده بود، تلاش میکرد با استفاده از یک مشاهده ساده، این نظریه علمی را به چالش بکشد و به بازدیدکنندگان ثابت کند که زمین کروی نیست. این رویداد ساده، به سرعت در فضای مجازی پخش شد و بحثهای گستردهای را در مورد ریشههای این باور و دلایل گرایش برخی افراد به آن به راه انداخت.
کشف تابلوی جنجالی: چه کسی و چرا این کار را کرد؟
داستان زمانی آغاز شد که «استفان واس»، یکی از شهروندان محلی، هنگام قدم زدن در کنار دریاچه زیبای سنت کلیدا با این تابلوی غیرمنتظره روبرو شد. این تابلو، یک هشدار معمول مانند «شنا کردن ممنوع» یا «مراقب باشید» نبود؛ بلکه پیامی باورنکردنی در خود جای داده بود. واس، که از دیدن این صحنه شگفتزده شده بود، بلافاصله از آن عکس گرفت و تصویر را در صفحه شخصی خود در فیسبوک منتشر کرد. او در توضیح عکس خود با کنایه نوشت: «چقدر خندهدار است که آنها انجام دادن یک تحقیق را با مشاهده یک ویدیو در یوتیوب مساوی میدانند.» این پست به سرعت وایرال شد و هزاران نفر را به تعجب و خنده واداشت.
پیام اصلی تابلو چه بود؟
تابلوی نصبشده، تصویری از یک قایق را به نمایش میگذاشت و با جملهای کوتاه but تأثیرگذار، خواننده را به فکر فرو میبرد: «همه میگویند سطح دریا. تا حالا شنیدهای کسی بگوید منحنی دریا؟» این جمله ساده، هسته اصلی استدلال طرفداران نظریه زمین مسطح است. آنها معتقدند که چون سطح آب همواره مسطح به نظر میرسد، پس سیاره ما نیز باید مسطح باشد. این استدلال در نگاه اول ممکن است برای برخی متقاعدکننده به نظر برسد، اما علم توضیحات دقیقتری برای این پدیده دارد.
تحلیل علمی: چرا قایقها در افق ناپدید میشوند؟
نصبکنندگان تابلو، به ندرت مکانی مناسبتر از سواحل یک دریاچه یا اقیانوس برای نمایش نظریه خود میتوانستند پیدا کنند. وقتی شما به سطح دریا نگاه میکنید، در واقع یک سطح مسطح و گسترده میبینید. یک قایق که در نزدیکی شما حرکت میکند، به طور کامل قابل مشاهده است. اما با افزایش فاصله، به نظر میرسد که قایق به تدریج از پایین به سمت بالا در خط افق محو میشود تا در نهایت کاملاً از دید پنهان گردد.
این پدیده دقیقاً یکی از سادهترین اثباتهای کروی بودن زمین است. اگر زمین واقعاً مسطح بود، قایقها هرگز به این شکل در افق ناپدید نمیشدند. در یک جهان مسطح، با داشتن یک تلسکوپ قدرتمند یا چشمان تیزبین، باید میتوانستیم قایقها را تا هر فاصلهای ببینیم، هرچند که کوچک به نظر برسند. ناپدید شدن تدریجی آنها در افق تنها به دلیل انحنای زمین است که دید ما را محدود میکند. البته، طرفداران این نظریه ممکن است بگویند قایق به لبه جهان رسیده و سقوط کرده است، اما این یک توضیح غیرعلمی و فاقد هرگونه شواهد تاریخی یا مشاهداتی است.
ارتباط با یوتیوب: «۲۰۰ اثبات برای گرد نبودن زمین»
نکته جالب توجه در این ماجرا، ارجاع تابلو به یک ویدیوی خاص در پلتفرم یوتیوب است. این ویدیو که عنوان آن «۲۰۰ اثبات برای گرد نبودن زمین» است، توسط اریک دوبای، یکی از سرشناسترین حامیان نظریه زمین مسطح، ساخته شده است. این ویدیوی دو ساعته، ادعاهای مختلفی را مطرح میکند که هدفشان زیر سوال بردن مدل کروی زمین است.
نکته حیرتانگیز این است که این ویدیو بیش از یک میلیون و هفتصد هزار بار بازدید داشته است. این آمار نشان میدهد که دوبای در این باور تنها نیست و مخاطبان قابل توجهی را جذب کرده است. او در فیسبوک نیز گروهی به نام «جامعه معتقدان به صاف بودن زمین» اداره میکند که بیش از هشت هزار عضو از سراسر جهان دارد. این جامعه آنلاین، بستری را برای تبادل اطلاعات، به اشتراک گذاشتن «شواهد» و تقویت باورهای مشترک اعضا فراهم میکند. این پدیده نشان میدهد که چگونه اینترنت و شبکههای اجتماعی میتوانند به ابزاری برای گسترش ایدههای غیرعلمی تبدیل شوند.
چرا برخی افراد به این نظریه باور دارند؟
گرایش به نظریههای توطئه مانند زمین مسطح، دلایل روانشناختی و اجتماعی متعددی دارد:
- عدم اعتماد به مراجع رسمی: برخی افراد به نهادهای علمی، دولتی و رسانهای بیاعتماد هستند و به دنبال «حقایق پنهان» میگردند.
- احساس خاص بودن: باور به یک نظریه که اکثریت آن را رد میکنند، میتواند به فرد حس دانش خاص و برتری نسبت به دیگران بدهد.
- تأیید اجتماعی در فضای آنلاین: گروهها و انجمنهای آنلاین، محیطی را فراهم میکنند که افراد باورهای خود را تقویت کرده و احساس تنهایی نمیکنند.
- سادگی درک: درک یک زمین مسطح برای ذهن انسان سادهتر از درک یک کره غولپیکر در حال چرخش در فضاست.
نتیجهگیری: یک خنده در برابر قرنها علم
هرچند مشخص نیست که آیا خود اریک دوبای یا یکی از هوادارانش این تابلو را در ساحل نیوزیلند نصب کرده است، اما این اقدام بیشک بسیاری را در فضای مجازی سرگرم و به خنده واداشت. این ماجرا، نمادی از تلاشهای بیوقفه گروههای کوچک برای به چالش کشیدن واقعیتهای علمی است که قرنهاست با شواهد متعدد اثبات شدهاند. در نهایت، این تابلوی عجیب بیشتر یک شوخی به نظر میرسد تا یک چالش جدی برای علم. با این حال، این رویداد به ما یادآوری میکند که در دنیای پر از اطلاعات امروز، تفکر انتقادی و اتکا به منابع معتبر علمی چقدر اهمیت دارد.
نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.