آینده تبلت‌ها: چرا آیپد استاندارد طلایی بازار باقی می‌ماند؟

معرفی: نوسانات دنیای تکنولوژی و یک استثنا به نام آیپد

در دنیای پرشتاب تکنولوژی که هر روز شاهد معرفی نوآوری‌های جدید هستیم، پیروزی‌ها و شکست‌ها به شکلی روان از سوی شرکتی به شرکت دیگر در جریان بوده‌اند. تاریخ صنعت تکنولوژی سرشار از غول‌هایی است که روزی فرمانروای بازار بودند و امروز یا ناپدید شده‌اند یا به دنبال راهی برای بقا می‌گردند.

ایسوس زمانی با معرفی نوت‌بوک‌های Eee PC، انقلابی در بازار کامپیوترهای شخصی ارزان‌قیمت ایجاد کرد و برای مدتی این بازار را رهبری می‌کرد. بلک‌بری با سرویس پیام‌رسان BBM، فرمانروای بلامنازع ارتباطات موبایلی بود و از طرف دیگر، نباید نوکیا را فراموش کرد که روزی تاج و تختی با شکوه در قلمرو موبایل‌ها برای خود بنا کرده بود و حالا دنبال سرپناهی در آغوش شرکت‌های چینی برای زنده ماندن می‌گردد.

موفقیت‌ها، همانطور که اشاره کردیم، در این صنعت دائماً در جریان بوده‌اند و هیچ‌کدامشان برای مدت طولانی پایدار نمانده‌اند. اما در این میان و در دنیای شلوغ تکنولوژی، یک استثنای بزرگ وجود داشته است؛ استثنایی به نام «آیپد» که بیش از یک دهه است بر تخت سلطنت تبلت‌ها تکیه زده است.

تولد یک افسانه: آیپد و تعریف مجدد دسته‌بندی تبلت

زمانی که نمونه اولیه آیپد در سال ۲۰۱۰ توسط استیو جابز معرفی شد، نه تنها یک محصول جدید، بلکه یک دسته‌بندی کاملاً جدید را تعریف کرد. آیپد بلافاصله لقب «بهترین تبلت ساخته شده تا به امروز» را از آن خود نمود و جالب اینجاست که این لقب، حتی پس از گذشت سال‌ها هنوز هم در اختیار آیپد است. اما چرا آیپد تا این حد موفق بود؟

پاسخ در درک درست اپل از نیازهای کاربران و پر کردن شکاف موجود میان لپ‌تاپ‌ها و موبایل‌های هوشمند نهفته بود. قبل از آیپد، کاربران با دو انتخاب روبرو بودند: یک موبایل هوشمند با صفحه نمایش کوچک برای کارهای روزمره، یا یک لپ‌تاپ سنگین و حجیم برای کارهای تخصصی. آیپد با ایجاد یک سومین گزینه، تعادل بی‌نظیری میان قابلیت حمل و قدرت پردازش برقرار کرد.

در آن زمان، مایکروسافت و HP تلاش کردند تا تبلت‌های خود را با پلتفرم کامل ویندوز ارائه دهند، اما این رویکرد به دلیل تجربه کاربری ضعیف در صفحات لمسی و مصرف بالای باتری، با شکست مواجه شد. اپل اما هوشمندانه به سمت تولید آیپد با سیستم عاملی بهینه‌سازی شده از آیفون رفت که در آن زمان نامش هنوز «iPhone OS» بود. این تصمیم، کلید موفقیت اپل بود.

فرمول موفقیت: چرا نسبت تصویر ۴:۳ اینقدر مهم است؟

یکی از مهم‌ترین تصمیمات اپل که بسیاری در ابتدا به آن توجهی نکردند، انتخاب نسبت تصویر ۴:۳ برای آیپد بود. در دورانی که نمایشگرهای عریض ۱۶:۹ و ۱۶:۱۰ برای لپ‌تاپ‌ها و مانیتورها استاندارد شده بودند، اپل با انتخاب فرمت نزدیک به مربع، یک انقلاب دیگر در تجربه کاربری ایجاد کرد.

گفته می‌شود اپل نمونه‌های اولیه‌ای از تبلت خود در ابعاد مختلف، حتی تا سایز ۱۵ اینچ را نیز تولید کرده اما در نهایت، آن را با استاندارد ۹.۷ اینچ و نسبت تصویر ۴:۳ توسعه داد. این تصمیم به دلایل زیر هوشمندانه بود:

• وب‌گردی بهتر: در حالت عمودی (Portrait)، نمایشگر ۴:۳ فضای بیشتری برای محتوای وب‌سایت‌ها فراهم می‌کند و نیاز به اسکرول افقی را به حداقل می‌رساند.
• خوانایی کتاب الکترونیکی: این نسبت تصویر، تجربه خواندن کتاب‌های دیجیتال را شبیه به کتاب‌های فیزیکی کرده و خستگی چشم را کاهش می‌دهد.
• کارایی عمومی: برای کارهایی مانند بررسی ایمیل، استفاده از شبکه‌های اجتماعی و کار با اسناد، نسبت ۴:۳ کارایی بسیار بالاتری دارد.

نمایشگرهای عریض اگرچه برای تماشای ویدیو و فیلم‌های سینمایی بهتر هستند، اما در یک تبلت که برای کارهای متنوع طراحی شده، این مزیت در برابر معایبش رنگ می‌بازد. در حالت افقی (Landscape)، یک نمایشگر عریض بیش از حد طولانی می‌شود و در حالت عمودی، بسیار باریک و ناکارآمد خواهد بود.

تبلیدهای رقیب و حرکت به سمت فرمول آیپد

در سال‌های پس از عرضه آیپد، همواره شاهد حضور نمونه‌های مشابهی از سوی سازندگان مختلف بودیم. اما این بار، سامسونگ با معرفی Galaxy Tab S2، کپی‌کاری را به نهایت رساند. این تبلت کره‌ای نه تنها از نظر ابعاد و متریال ساخت به آیپد شباهت زیادی داشت، بلکه نسبت تصویر آن نیز به ۴:۳ تغییر کرده بود.

این حرکت، نقطه عطفی در بازار تبلت‌ها بود. دیگر رقابتی در کار نبود، بلکه صرفاً تقلید از فرمول موفق اپل بود. این موضوع نشان می‌دهد که اپل از همان ابتدا بهترین تصمیم را گرفته بود، اما ما قدردان آن نبودیم. اپل پیش‌بینی کرده بود که در آینده، تبلت‌ها چگونه باید باشند و برای استفاده در چه مواردی، بهترین کارایی را داشته باشند.

سامسونگ امسال به سوی استفاده از ابعاد تصویر ۴:۳ حرکت کرد و این موضوع، به ما نشان می‌دهد که به طور کلی چشم انسان به تصویر مربع‌مانند در تبلت‌ها، علاقه بیشتری دارد. حتی مایکروسافت با سرفس پرو ۳ و سرفس ۳، از نسبت تصویر ۳:۲ بهره می‌برد که در واقع چیزی میان نسبت‌های عریض ۱۶:۹ و ۴:۳ اپل است و نشان‌دهنده حرکت کلی بازار به سمت نمایشگرهای مربعی‌تر است.

نمونه‌های موفق دیگر: تأییدی بر درستی مسیر اپل

این پدیده تنها به سامسونگ محدود نمی‌شود. در سرزمین اندروید، تبلت نکسوس ۹ از HTC اگرچه با مشکلاتی روبرو بود، اما به عنوان یکی از بهترین تبلت‌های اندرویدی شناخته می‌شد و علت اصلی آن، نسبت تصویر ۴:۳ آن بود. حتی اکنون که HP برای تبلت بسیار بزرگ و ۱۲ اینچی خود به نام Slate Pro از همین نسبت تصویر استفاده کرده، تجربه کاربری آن بسیار دوست‌داشتنی‌تر از تبلت‌های مشابه با نمایشگر عریض شده است.

هر زمان که رقیبی قدرتمند برای آیپد معرفی شده، از نسبت تصویر ۴:۳ استفاده کرده است. TouchPad ها از HP که پلتفرم ناکارآمدی داشتند، نکسوس ۹، تبلت N1 از نوکیا، Jolla Tablet، و البته Mi Pad که شیائومی رسماً آن را از روی آیپد مینی کپی کرده بود، همه از این نسبت تصویر بهره می‌بردند. حالا بالاخره سامسونگ هم به طور کامل وارد این بازی شده و دیگر تلاش نمی‌کند از آیپد متفاوت باشد.

آیفون در مقابل آیپد: دو رویکرد متفاوت از یک شرکت

جالب است که نگاهی به تاریخچه آیفون بیندازیم. آیفون به تنهایی می‌تواند بیانگر این موضوع باشد که اپل، شرکتی است که گاهی دیر به خود می‌جنبد. کمپانی ساکن کوپرتینو پس از رقبای اندرویدی به سراغ توسعه آیفون‌های بزرگ‌تر از ۴ اینچ رفت و سپس نسبت تصویر ۱۶:۹ را نیز برای موبایل‌هایش در آغوش کشید؛ نسبتی که اکنون تبدیل به یک استاندارد جهانی در میان موبایل‌های هوشمند شده است.

اما در خصوص آیپد، اپل از همان ابتدا بهترین نسبت تصویر را برایش انتخاب کرده بود و از زمان عرضه اولین آیپد تا کنون، همواره شاهد بوده‌ایم که کم‌کم رقبا به سوی استفاده از فرمول آیپد روی آورده‌اند. این دو رویکرد متفاوت، نشان‌دهنده درک عمیق اپل از تفاوت کاربری تبلت‌ها و موبایل‌هاست.

نتیجه‌گیری: آینده آیپد گونه تبلت‌ها

گویا وارد زمانه‌ای شده‌ایم که همه تولیدکنندگان به این نتیجه رسیده‌اند که فرمول اپل برای تبلت‌ها، بهترین راه حل ممکن است. آینده تبلت‌ها، به نظر می‌رسد در گروی همان اصولی است که اپل از سال ۲۰۱۰ پایه‌گذاری کرد: نمایشگری با نسبت تصویر ۴:۳، سیستم‌عامل بهینه‌سازی شده برای صفحه لمسی، و تعادلی هوشمندانه میان قدرت و قابلیت حمل.

اگرچه ممکن است در سال‌های آینده شاهد نوآوری‌های سخت‌افزاری مانند نمایشگرهای تاشو یا دوربین‌های پیشرفته‌تر باشیم، اما اصول بنیادین طراحی و کاربری که آیپد معرفی کرد، همچنان استاندارد طلایی این صنعت باقی خواهد ماند. آیپد تنها یک تبلت موفق نبود، بلکه تعریفی جدید از نحوه تعامل ما با تکنولوژی در میان موبایل و کامپیوتر شخصی بود؛ تعریفی که به نظر می‌رسد برای سال‌های طولانی دیگری نیز پایدار خواهد بود.