کمیسیون تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در جلسه رسمی خود با شماره ۲۳۷، مصوبات جدیدی را برای تعرفههای خدمات اینترنت پرسرعت تصویب کرد. این تصمیم تاریخی بر اساس نیازهای بازار و توسعه زیرساختهای ارتباطی کشور اتخاذ شد و تأثیرات گستردهای بر هزینههای دسترسی کاربران به شبکه جهانی اینترنت داشت. تعرفههای جدید شامل تمامی خدمات اینترنت مبتنی بر فناوری ADSL و همچنین خدمات WiFi است که از ابتدای مرداد ماه سال ۱۳۹۵ اجرایی شدند.
مروری بر فناوریهای ADSL و WiFi
پیش از بررسی جزئیات تعرفهها، درک ماهیت این فناوریها اهمیت بالایی دارد. فناوری ADSL که مخفف عبارت Asymmetric Digital Subscriber Line است، روشی برای انتقال دادههای دیجیتال با پهنای باند بالا از طریق سیمهای مسی تلفن میباشد. این سرویس به کاربران اجازه میدهد تا همزمان با استفاده از تلفن ثابت، از اینترنت پرسرعت بهرهمند شوند. ویژگی اصلی ADSL نامتقارن بودن آن است؛ به این معنی که سرعت دانلود معمولاً بسیار بیشتر از سرعت آپلود است که با الگوی مصرف کاربران خانگی و اداری که بیشتر دریافتکننده اطلاعات هستند، هماهنگی دارد.
از سوی دیگر، فناوری WiFi امکان اتصال بیسیم دستگاهها به شبکه را فراهم میکند. در این روش، امواج رادیویی جایگزین کابلهای فیزیکی میشوند و تحرک بیشتری برای کاربران ایجاد میکنند. خدمات WiFi میتواند در دو حالت درون ساختمانی و برون ساختمانی ارائه شود که هر کدام الزامات و هزینههای خاص خود را دارند.
ساختار تعرفههای غیر حجمی اینترنت پرسرعت
یکی از مهمترین بخشهای مصوبه جدید، تعیین سقف تعرفههای غیر حجمی است. در این مدل قیمتگذاری، مشترکان با پرداخت یک مبلغ ثابت ماهانه، دسترسی به اینترنت با سرعت مشخص را کسب میکنند. این روش برای کاربرانی که حجم مصرفی مشخصی ندارند و به دنبال اتصال دائم هستند، مناسب است. جدول تعرفههای غیر حجمی به گونهای طراحی شده که تنوع گستردهای از سرعتها را پوشش دهد تا هر کاربر با هر بودجهای بتواند پلن مناسب خود را انتخاب کند.
قوانین تفکیک ترافیک داخلی و بینالملل
موضوع تفکیک ترافیک یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای این مصوبه بود. طبق قوانین شبکه ملی اطلاعات، ارائهدهندگان خدمت موظف به تفکیک ترافیک داخلی از بینالملل هستند. اما در صورتی که اپراتوری تا تاریخ اول بهمن ماه امکان فنی تفکیک را نداشته باشد، باید راهحل موقتی را اجرا کند. این راهحل شامل اضافه کردن حداقل یکسوم سقف حجم ترافیک داخلی به سقف حجم ترافیک بینالملل است تا حقوق مشترکان در دوران گذار حفظ شود. این اقدام نشاندهنده توجه ویژه رگولاتوری به حفظ منافع مصرفکنندگان در شرایط تغییرات فنی است.
جزئیات تعرفههای حجمی و هزینههای ماهانه
در مدل قیمتگذاری حجمی، سازوکار متفاوتی حاکم است. ارائهدهندگان خدمت میتوانند علاوه بر هزینه ترافیک، مبالغی را به عنوان هزینه برقراری و نگهداری دریافت کنند. این هزینهها شامل هزینههای آمادهسازی خط، تخصیص پورت و نگهداری زیرساخت است. در این مدل، مشترک حداقل دو گیگابایت اینترنت را به عنوان مصرف پایه خریداری میکند. شفافیت در این هزینهها برای جلوگیری از شائبههای قیمتگذاری غیرمنصفانه بسیار حیاتی است.
محاسبه ترافیک مازاد بر حداقل مصرف
یکی از نوآوریهای این مصوبه، تعیین نرخ پلکانی برای ترافیک مازاد است. در صورتی که کاربر حجم خریداری شده را مصرف کند، هزینه هر گیگابایت اضافی بر اساس سرعت اینترنت او محاسبه میشود. این روش قیمتگذاری پلکانی باعث میشود کاربران پلنهای پرسرعت، هزینه بیشتری برای ترافیک اضافه پرداخت کنند که منطق اقتصادی آن بر اساس کیفیت خدمت دریافت شده است. جدول زیر جزئیات نرخهای بیت برای ترافیک مازاد را نشان میدهد:
مکانیزم محاسبه ۲۵ درصد ترافیک اضافی
در بخش مهمی از این مصوبه، به ماهیت نامتقارن فناوری ADSL پرداخته شده است. در این فناوری، نسبت ترافیک دریافتی (دانلود) به ارسالی (آپلود) معمولاً ۱۰ به ۱ یا بیشتر است. با این حال، پکتهای ارسالی برای تأیید دریافت اطلاعات (Acknowledgment) ضروری هستند. لذا مصوبه جدید تصریح میکند که ارائهدهنده خدمت باید ۲۵ درصد حجم ترافیک اضافی را به نفع مشترک لحاظ کند. این بدان معناست که اگر کاربر ۱۰ گیگابایت خریداری کند، عملاً میتواند تا ۱۲.۵ گیگابایت ترافیک ترکیبی (دریافت و ارسال) داشته باشد. این قانون جلوی کسری ترافیک ناشی از پکتهای کنترلی را میگیرد و fairness یا انصاف را در محاسبات تضمین میکند.
تعهدات ارائهدهندگان خدمت و حقوق مشترکان
یکی از نکات کلیدی این مصوبه، عدم الزام به تغییر قراردادهای موجود است. بسیاری از کاربران نگران بودند که با تصویب تعرفههای جدید، قراردادهای قدیمی آنها لغو یا قیمتها یکجانبه افزایش یابد. رگولاتوری به صراحت اعلام کرد که ارائهدهندگان خدمت موظف به انجام تعهدات خود بر اساس قراردادهای جاری هستند. تغییر قرارداد تنها در صورت درخواست مشترک و توافق طرفین امکانپذیر است. همچنین در صورت اتمام حجم خریداری شده و عدم تمدید توسط کاربر، اپراتور موظف است اتصال را تا پایان زمان قرارداد حفظ کند که این امر امنیت روانی مشترکان را تضمین میکند.
شفافیت در نرخ بیت و مدت زمان سرویس
شفافیت یکی از اصول بنیادین در بازار رقابتی است. بر این اساس، ارائهدهندگان خدمت باید در تمام بستههای تعرفهای خود، دو پارامتر کلیدی را به روشنی اعلام کنند: نرخ بیت (سرعت اینترنت) و مدت زمان ارائه خدمات. این اطلاعات باید در قراردادهای کتبی درج شوند تا در صورت بروز اختلاف، مرجع استنادی وجود داشته باشد. عدم رعایت این شفافیت میتواند زمینههای جریمههای اداری برای اپراتورها را فراهم کند.
تعرفههای مربوط به نصب، راهاندازی و رانژه
هزینههای جانبی مانند نصب مودم و دایر کردن خط تلفن (رانژه) بخش مهمی از هزینههای اولیه اتصال به اینترنت را تشکیل میدهند. بر اساس مصوبه جدید:
- هزینه راهاندازی و نصب تجهیزات انتهایی (مودم) در صورت درخواست مشترک، حداکثر ۱۵۰ هزار ریال تعیین شد.
- تعرفه دایر کردن خط (رانژه) توسط شرکت مخابرات حداکثر ۷۰ هزار ریال است.
- تعرفه تخلیه خط نیز حداکثر ۵۰ هزار ریال تعیین گردید.
همچنین اپراتورهای اینترنت میتوانند مجموع هزینههای دایری و تخلیه را تا سقف ۱۲۰ هزار ریال یکبار در زمان راهاندازی اولیه از مشترک دریافت کنند. این سقف قیمتها مانع از دریافت مبالغ گزاف توسط برخی اپراتورها برای ثبت نام اولیه شد.
الزامات فنی برای حفظ کیفیت خدمات
کیفیت سرویس همواره دغدغه اصلی کاربران است. کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تمام ارائهدهندگان خدمت را موظف کرده است تا سامانههای اندازهگیری سرعت و کیفیت خط را در شبکههای خود راهاندازی کنند. این سامانهها باید قابلیت رهگیری سوابق اندازهگیری مشتریان را در بازههای زمانی سه ماهه داشته باشند. علاوه بر این، ایجاد دسترسی آنلاین (برخط) برای تست سرعت الزامی است. این اقدام به کاربران اجازه میدهد تا اطمینان حاصل کنند سرعتی که دریافت میکنند با سرعت فروخته شده مطابقت دارد.
قوانین خاص خدمات WiFi برون ساختمانی
در بخش خدمات WiFi، مجوز ارائه خدمات به صورت برون ساختمانی (Outdoor) به تمامی ارائهدهندگان داده شد. این تصمیم رقابت را در بازار اینترنت بیسیم افزایش داد. با این حال، نکته قابل توجه این است که هزینه تجهیزات لازم برای دریافت سرویس در محیط بیرون، مانند آنتنهای گیرنده و مودمهای خاص، به عهده مشترک است و باید مستقل از هزینه خدمت پرداخت شود. این شفافیت مالی از بروز سردرگمی در محاسبات نهایی جلوگیری میکند.
تاریخ اجرا و کف تعرفهها
تمامی مصوبات مذکور از ابتدای مرداد ماه سال ۱۳۹۵ لازمالاجرا شدند. نکته مهم دیگر این است که برای حفظ شرایط رقابتی در بازار، کف تمام مبالغ تعرفههای اعلام شده، ۶۰ درصد از سقف تعرفهها تعیین شده است. این به اپراتورها اجازه میدهد تا با ارائه تخفیفها و طرحهای ویژه، رقابت سالمی را در جذب مشترک ایجاد کنند و در نهایت، مصرفکنندگان از قیمتهای مناسبتر بهرهمند خواهند شد. این مقررات با هدف متعادل کردن بازار اینترنت و افزایش شفافیت تدوین شدهاند و نقطه عطفی در تاریخچه قیمتگذاری اینترنت در کشور محسوب میشوند.
نظرات
0دیدگاه خود را ثبت کنید
برای ارسال نظر و مشارکت در گفتگو، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.