آموزش کامل پاک کردن فایل‌های اضافه آپدیت ویندوز 10 و آزادسازی فضا

چرا ویندوز 10 فایل‌های اضافی پس از آپدیت ذخیره می‌کند؟

به‌عنوان بخشی از فرآیند نصب آپدیت‌های بزرگ ویندوز 10، مانند آپدیت آوریل 2018 (نسخه 1803) و نسخه‌های پس از آن، مایکروسافت یک نسخه کامل از فایل‌های سیستم‌عامل قبلی را در پوشه‌ای به نام Windows.old ذخیره می‌کند. این اقدام یک ویژگی امنیتی و کاربردی است.

هدف اصلی این کار، ایجاد یک نقطه بازگشت (Rollback Point) است. اگر در حین یا پس از نصب آپدیت جدید، با مشکلات جدی مانند کرش کردن برنامه‌ها، عدم سازگاری سخت‌افزار یا ناپایداری سیستم مواجه شوید، می‌توانید به راحتی ویندوز را به نسخه قبلی بازگردانید. این فایل‌ها به سیستم‌عامل اجازه می‌دهند تا تمام تنظیمات، برنامه‌ها و داده‌های شما را به حالت قبل از آپدیت بازگرداند.

مزایای نگه‌داری فایل‌های Windows.old

• امکان بازگشت امن به نسخه قبلی ویندوز در صورت بروز مشکل.
• حفظ اطلاعات شخصی کاربر در حین فرآیند بازگشت.
• ایجاد آرامش خاطر برای نصب آپدیت‌های بزرگ بدون نگرانی از از دست دادن داده‌ها.

معایب و چالش‌های اصلی

با وجود مزایای ذکر شده، این فایل‌های پشتیبانی می‌توانند حجم زیادی از فضای ذخیره‌سازی شما را اشغال کنند. معمولاً حجم این پوشه بین 10 تا 30 گیگابایت متغیر است که بسته به حجم برنامه‌ها و داده‌های شما می‌تواند بیشتر هم باشد.

این مقدار فضا برای هارددیسک‌های با ظرفیت بالا شاید چندان مهم نباشد، اما برای کاربران لپ‌تاپ‌ها، تبلت‌ها یا دستگاه‌هایی با درایو SSD ظرفیت پایین، آزاد کردن این فضا می‌تواند تفاوت چشمگیری در عملکرد سیستم ایجاد کند. کمبود فضا نه تنها باعث کندی سیستم می‌شود، بلکه مانع از نصب آپدیت‌های بعدی و ذخیره فایل‌های جدید می‌گردد.

چه زمانی باید فایل‌های اضافی آپدیت ویندوز را پاک کنیم؟

پیش از اقدام به حذف این فایل‌ها، باید چند نکته مهم را در نظر بگیرید. حذف پوشه Windows.old یک عملیات یک‌طرفه است و پس از آن، دیگر امکان بازگشت به نسخه قبلی ویندوز از طریق تنظیمات وجود نخواهد داشت.

بنابراین، بهترین زمان برای پاک‌سازی این فایل‌ها، پس از اطمینان از صحت عملکرد آپدیت جدید است. توصیه می‌شود حداقل یک تا دو هفته از آپدیت سیستم بگذرد تا مطمئن شوید تمام برنامه‌ها، درایورهای سخت‌افزاری و تنظیمات شما به درستی کار می‌کنند و هیچ‌گونه ناپایداری مشاهده نمی‌کنید.

لیست بررسی قبل از پاک‌سازی:

• آیا تمام برنامه‌های مهم شما با نسخه جدید ویندوز سازگار هستند؟
• آیا درایورهای سخت‌افزاری (مانند کارت گرافیک، پرینتر و...) به درستی کار می‌کنند؟
• آیا از عملکرد کلی سیستم رضایت دارید و مشکلی مشاهده نکرده‌اید؟
• آیا از فایل‌های مهم خود یک نسخه پشتیبان تهیه کرده‌اید؟

اگر پاسخ شما به تمام سوالات بالا مثبت است، می‌توانید با اطمینان خاطر فایل‌های اضافی را حذف کرده و فضای ارزشمند خود را آزاد کنید.

روش اول: استفاده از Storage Sense برای آزادسازی فضا

Storage Sense یکی از ابزارهای کاربردی و هوشمند در ویندوز 10 است که به صورت خودکار فایل‌های غیرضروری را مدیریت و پاک می‌کند. این ابزار همچنین بهترین و امن‌ترین راه برای حذف فایل‌های نصب قبلی ویندوز است.

در ادامه، مراحل کامل استفاده از این روش توضیح داده شده است:

1. منوی Start را باز کرده و آیکون Settings (چرخ‌دنده) را انتخاب کنید.
2. در پنجره تنظیمات، روی گزینه System کلیک کنید.
3. از منوی سمت چپ، گزینه Storage را انتخاب کنید.

در این صفحه، می‌توانید تحلیلی از فضای اشغال‌شده توسط انواع فایل‌ها را مشاهده کنید. برای حذف فایل‌های آپدیت، باید تنظیمات Storage Sense را تغییر دهید.

4. در بخش Storage sense، روی پیوند Change how we free up space automatically کلیک کنید.

در صفحه جدید، گزینه‌های مختلفی برای پاک‌سازی خودکار وجود دارد. برای حذف نسخه قبلی ویندوز، باید به صورت دستی این کار را انجام دهید.

5. به پایین صفحه اسکرول کرده و به بخش Free up space now بروید.
6. در این بخش، تیک گزینه Delete previous version of Windows را فعال کنید.

7. در نهایت، روی دکمه Clean now کلیک کنید.

پس از چند لحظه، فرآیند پاک‌سازی آغاز شده و فایل‌های مربوط به نسخه قبلی ویندوز برای همیشه از سیستم شما حذف خواهند شد. این کار فضای قابل توجهی را آزاد می‌کند.

روش دوم: استفاده از ابزار پاکسازی موقت فایل‌ها

روش دیگر برای حذف فایل‌های اضافی، استفاده از بخش حذف فایل‌های موقتی در تنظیمات Storage است. این روش کمی سریع‌تر است و به شما اجازه می‌دهد تا سایر فایل‌های غیرضروری را نیز به صورت همزمان پاک کنید.

مراحل زیر را دنبال کنید:

1. به مسیر Settings > System > Storage بروید.
2. در بخش Storage sense، روی پیوند Free up space now کلیک کنید.

ویندوز به صورت خودکار اسکنی برای یافتن فایل‌های موقتی و غیرضروری انجام می‌دهد. در لیست نمایش‌داده‌شده، چندین گزینه وجود دارد.

3. در لیست فایل‌ها، تیک گزینه Previous Windows installation(s) را فعال کنید.

شما می‌توانید سایر گزینه‌ها مانند فایل‌های موقتی، سطل بازیافت و... را نیز انتخاب کنید تا فضای بیشتری آزاد شود.

4. پس از انتخاب موارد مورد نظر، روی دکمه Remove files کلیک کنید.

با انجام این مراحل، ویندوز 10 پوشه Windows.old و تمام محتویات آن را برای همیشه حذف کرده و فضای دیسک شما را آزاد می‌کند تا بتوانید از آن برای ذخیره داده‌های ارزشمندتر استفاده نمایید.

نکات تکمیلی و هشدارهای مهم

• نسخه پشتیبان: همیشه قبل از انجام هرگونه تغییر بزرگ در سیستم، از فایل‌های مهم خود یک نسخه پشتیبان تهیه کنید.
• حذف غیرقابل بازگشت: به یاد داشته باشید که پس از حذف فایل‌های Windows.old، دیگر نمی‌توانید از طریق تنظیمات به نسخه قبلی ویندوز بازگردید. تنها راه حل، استفاده از یک درایو بازیابی (Recovery Drive) است که قبلاً تهیه کرده‌اید.
• ابزار Disk Cleanup: علاوه بر روش‌های ذکر شده، می‌توانید از ابزار کلاسیک Disk Cleanup در ویندوز نیز استفاده کنید. برای این کار، Disk Cleanup را در منوی استارت جستجو کرده، پس از اسکن درایو C، روی دکمه Clean up system files کلیک کرده و گزینه Previous Windows installation(s) را انتخاب کنید.

خلاصه و نتیجه‌گیری

آپدیت‌های ویندوز 10 برای بهبود امنیت و عملکرد ضروری هستند، اما فایل‌های پشتیبانی آن‌ها می‌توانند فضای ذخیره‌سازی ارزشمندی را اشغال کنند. با استفاده از ابزارهای داخلی ویندوز مانند Storage Sense یا بخش Free up space now، می‌توانید به سادگی و با اطمینان کامل، فایل‌های نصب قبلی را پس از اطمینان از سلامت سیستم حذف کنید. این کار نه تنها فضای دیسک شما را آزاد می‌کند، بلکه به بهینه‌سازی عملکرد کلی دستگاه شما نیز کمک شایانی می‌نماید.