راهنمای جامع رفع خطای کمبود حافظه (Low on Memory) در ویندوز

خطای Your Computer is low on memory چیست؟

خطای «Your Computer is low on memory» یکی از پیام‌های هشدار رایج در ویندوز 10 و 11 است که کاربران را با چالش‌های عملکردی مواجه می‌کند. این خطا زمانی ظاهر می‌شود که سیستم‌عامل برای اجرای برنامه‌ها و فرایندهای در حال اجرا به حافظه کافی دسترسی نداشته باشد. برای درک بهتر این مشکل، باید دو نوع حافظه اصلی را بشناسیم: **حافظه فیزیکی (RAM)** و **حافظه مجازی (Virtual Memory)**.

حافظه فیزیکی یا RAM، فضای سریع و موقتی است که کامپیوتر برای داده‌های در حال استفاده از آن بهره می‌برد. اما وقتی این حافظه پر می‌شود، ویندوز به عنوان یک راهکار جانبی، بخشی از هارد دیسک را به عنوان **حافظه مجازی** یا Page File در نظر می‌گیرد. این فضا، ذخیره‌گاهی برای داده‌های کمتر استفاده‌شده است. خطای مذکور دقیقاً زمانی رخ می‌دهد که هم RAM و هم فضای اختصاص‌داده‌شده به حافظه مجازی به سقف خود رسیده باشند و ویندوز نتواند وظایف جدیدی را مدیریت کند. در این مقاله، به صورت جامع و گام به گام بررسی می‌کنیم که چگونه می‌توان این مشکل را رفع و از تکرار آن جلوگیری کرد.

علت اصلی بروز خطای کمبود حافظه در ویندوز چیست؟

درک ریشه‌یابی مشکل، اولین قدم برای حل آن است. این خطا به ندرت به طور خودسرانه ایجاد می‌شود و معمولاً دلایل مشخصی دارد. شناسایی این علل به ما کمک می‌کند تا راهکار مناسب و پایداری را پیدا کنیم.

اجرای همزمان برنامه‌های سنگین: نرم‌افزارهای مهندسی، بازی‌های جدید، ویرایشگرهای ویدیویی و حتی مرورگرهای وب با دهها تب باز، حجم زیادی از حافظه RAM را مصرف می‌کنند. اجرای همزمان چندین برنامه از این دست، به راحتی منجر به پر شدن حافظه فیزیکی و مجازی می‌شود.
وجود ویروس یا بدافزار: برخی بدافزارها به صورت مخفی در پس‌زمینه سیستم اجرا شده و منابع سیستم، به‌ویژه حافظه، را به شدت مصرف می‌کنند. این فرایندهای مخرب می‌توانند بدون اینکه کاربر متوجه شود، کل حافظه سیستم را اشغال کرده و این خطا را-trigger کنند.
خرابی فایل‌های سیستمی ویندوز: فایل‌های سیستمی مسئول مدیریت صحیح منابع هستند. اگر این فایل‌ها به هر دلیلی دچار خرابی یا آسیب‌دیدگی شوند، ممکن است مدیریت حافظه به درستی انجام نشود و ویندوز تصور کند حافظه کمتری در اختیار دارد.
تنظیمات نادرست حافظه مجازی: گاهی اوقات، اندازه پیش‌فرض اختصاص‌یافته به حافظه مجازی برای نیازهای کاربر کافی نیست. اگر اندازه Page File بسیار کوچک تنظیم شده باشد، حتی با مصرف متوسط حافظه نیز با این خطا مواجه خواهید شد.

راهنمای گام به گام برای رفع ارور Your Computer is low on memory

برای حل این مشکل، راهکارهای مختلفی وجود دارد که ما از ساده‌ترین آن‌ها شروع کرده و به سمت راه‌حل‌های پیشرفته‌تر حرکت می‌کنیم. توصیه می‌شود ابتدا مراحل اول را طی کنید و در صورت عدم حل مشکل، به سراغ گام‌های بعدی بروید.

گام اول: بستن برنامه‌های غیرضروری با Task Manager

ساده‌ترین و سریع‌ترین راه برای آزادسازی فوری حافظه، بستن برنامه‌هایی است که بیشترین مصرف را دارند. ابزار Task Manager بهترین دوست شما در این مسیر است.

با فشردن کلیدهای ترکیبی Ctrl + Shift + Esc، Task Manager را باز کنید.
در پنجره باز شده، اگر با نمای خلاصه مواجه شدید، روی گزینه «More details» کلیک کنید.
به تب «Processes» بروید.
روی ستون «Memory» کلیک کنید تا برنامه‌ها بر اساس مصرف حافظه مرتب شوند.
برنامه‌هایی که استفاده زیادی از حافظه می‌کنند و به آن‌ها نیاز ندارید را شناسایی کرده، روی آن‌ها کلیک راست نموده و گزینه «End task» را انتخاب کنید.

نکته مهم: در بستن فرایندها احتیاط کنید. فرایندهایی مانند `svchost.exe` یا `System` جزئی از ویندوز هستند و بستن آن‌ها می‌تواند باعث ناپایداری سیستم شود.

گام دوم: اسکن کامل سیستم برای ویروس‌ها و بدافزارها

همانطور که ذکر شد، بدافزارها می‌توانند عامل اصلی مصرف بی‌رویه حافظه باشند. اجرای یک اسکن کامل و عمیق سیستم می‌تواند این عامل را شناسایی و حذف کند.

می‌توانید از آنتی‌ویروس داخلی ویندوز یعنی Windows Security استفاده کنید. به بخش «Virus & threat protection» رفته و گزینه «Scan options» را انتخاب کنید. سپس «Full scan» را فعال کرده و اسکن را آغاز نمایید. این فرایند ممکن است زمان‌بر باشد، اما برای اطمینان از سلامت سیستم ضروری است.

گام سوم: افزایش دستی اندازه حافظه مجازی (Virtual Memory)

اگر مشکل با بستن برنامه‌ها حل نشد، به احتمال زیاد اندازه حافظه مجازی شما کافی نیست. می‌توانید به صورت دستی آن را افزایش دهید.

در منوی Start، عبارت «View advanced system settings» را جستجو و باز کنید.
در پنجره System Properties، به تب «Advanced» بروید.
در بخش «Performance»، روی دکمه «Settings» کلیک کنید.

در پنجره جدید، مجدداً به تب «Advanced» بروید.
در بخش «Virtual memory»، روی دکمه «Change» کلیک نمایید.

تیک گزینه «Automatically manage paging file size for all drives» را بردارید.
درایو اصلی (معمولاً C:) را انتخاب کرده و گزینه «Custom size» را فعال کنید.
توصیه کاربردی: در کادر «Initial size (MB)»، مقداری معادل **۱.۵ برابر** حافظه RAM خود و در کادر «Maximum size (MB)»، مقداری معادل **۳ برابر** آن را وارد کنید. برای مثال، اگر ۸ گیگابایت RAM (۸۱۹۲ مگابایت) دارید، مقدار اولیه را ۱۲۲۸۸ و حداکثر را ۲۴۵۷۶ مگابایت تنظیم کنید.

روی دکمه «Set» و سپس «OK» کلیک کنید.
برای اعمال تغییرات، سیستم را ری‌استارت کنید.

گام چهارم: تعمیر فایل‌های سیستمی ویندوز

خرابی فایل‌های سیستمی می‌تواند مدیریت حافظه را مختل کند. ابزار System File Checker (SFC) می‌تواند این فایل‌ها را اسکن و تعمیر کند.

در منوی Start، عبارت «cmd» را جستجو کنید.
روی «Command Prompt» کلیک راست کرده و «Run as administrator» را انتخاب کنید.
در پنجره باز شده، دستور زیر را تایپ و Enter را بزنید:

sfc /scannow

پس از اتمام اسکن، اگر مشکلی پیدا و تعمیر شود، نتایج نمایش داده خواهد شد. برای اطمینان بیشتر، می‌توانید پس از SFC، از ابزار DISM نیز استفاده کنید تا تصویر اصلی ویندوز را تعمیر کند:

DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth

گام پنجم: به‌روزرسانی سیستم عامل ویندوز

مایکروسافت به طور مداوم به‌روزرسانی‌هایی را منتشر می‌کند که شامل رفع باگ‌های مربوط به مدیریت حافظه و عملکرد کلی سیستم است. نصب این به‌روزرسانی‌ها می‌تواند به صورت غیرمستقیم مشکل شما را حل کند.

به مسیر Settings > Windows Update بروید.
روی دکمه «Check for updates» کلیک کرده و تمام به‌روزرسانی‌های موجود را نصب نمایید.

راهکارهای پیشرفته و نکات تکمیلی

اگر پس از طی کردن مراحل بالا همچنان با مشکل مواجه بودید، راهکارهای زیر می‌توانند به عنوان راه‌حل‌های بلندمدت به شما کمک کنند.

استفاده از درایو SSD: حافظه مجازی از سرعت هارد دیسک شما تاثیر می‌پذیرد. اگر هارد دیسک شما از نوع HDD است، تعویض آن با یک **درایو حالت جامد (SSD)** سرعت دسترسی به حافظه مجازی را به شدت افزایش داده و عملکرد کلی سیستم را بهبود می‌بخشد.
غیرفعال کردن برنامه‌های Startup: بسیاری از برنامه‌ها به صورت خودکار با روشن شدن کامپیوتر اجرا می‌شوند و حافظه مصرف می‌کنند. با ورود به تب «Startup» در Task Manager، می‌توانید برنامه‌های غیرضروری را غیرفعال کرده تا از همان ابتدا حافظه بیشتری در اختیار داشته باشید.
ارتقاء حافظه فیزیکی (RAM): نهایی‌ترین و موثرترین راهکار برای مقابله با کمبود مداوم حافظه، **افزایش RAM کامپیوتر** است. اگر کاربری هستید که به طور مداوم با برنامه‌های سنگین کار می‌کنید، ارتقاء RAM بهترین سرمایه‌گذاری برای افزایش روانی و سرعت سیستم شماست.

جمع‌بندی نهایی

خطای «Your Computer is low on memory» اگرچه آزاردهنده است، اما معمولاً با راهکارهای نرم‌افزاری و تنظیمات صحیح قابل حل است. با مدیریت بهینه برنامه‌ها، افزایش حجم حافظه مجازی، اسکن امنیتی و نگهداری از سیستم‌عامل، می‌توانید این مشکل را برطرف کرده و از تجربه‌ای روان و بدون وقفه در ویندوز 10 و 11 لذت ببرید. همیشه با ساده‌ترین راهکارها شروع کنید و در صورت نیاز، به سراغ گزینه‌های پیشرفته‌تر بروید.