آموزش کامل بک آپ گیری از ویندوز 10: راهنمای گام به گام تهیه و بازیابی نسخه پشتیبان

اهمیت بک‌آپ گیری در ویندوز 10

در دنیای دیجیتال امروز، اطلاعات شخصی و فایل‌های کاری ما بسیار ارزشمند هستند. از دست دادن این اطلاعات می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد. به همین دلیل، داشتن یک نسخه پشتیبان (بک آپ) از فایل‌های مهم یکی از اصول اساسی امنیت دیجیتال محسوب می‌شود.

ویندوز 10 ابزارهای قدرتمندی برای بک آپ گیری خودکار در اختیار کاربران قرار می‌دهد که می‌تواند شما را در برابر حوادث غیرمنتظره مانند خرابی هارد دیسک، حملات باج‌افزار، حذف تصادفی فایل‌ها یا مشکلات نرم‌افزاری محافظت کند. در این مقاله با جزئیات کامل یاد خواهیم گرفت چگونه از داده‌های خود در ویندوز 10 بک‌آپ بگیریم و در صورت نیاز آن‌ها را بازیابی کنیم.

پیش‌نیازهای بک آپ گیری در ویندوز 10

قبل از شروع فرآیند بک آپ گیری، لازم است چند نکته مهم را در نظر داشته باشید:

• درایو اکسترنال یا فضای ذخیره‌سازی شبکه: به یک هارد اکسترنال، فلش مموری با ظرفیت مناسب یا یک محل ذخیره‌سازی شبکه (Network Drive) نیاز دارید. حجم این فضا باید حداقل دو برابر حجم فایل‌هایی باشد که می‌خواهید از آن‌ها بک آپ بگیرید.
• اتصال پایدار: مطمئن شوید درایو اکسترنال به درستی به کامپیوتر متصل است و سیستم آن را تشخیص می‌دهد.
• فضای کافی: قبل از شروع، فضای موجود روی درایو مقصد را بررسی کنید تا در حین بک آپ گیری با مشکل مواجه نشوید.
• منبع تغذیه: اگر از لپ‌تاپ استفاده می‌کنید، بهتر است آن را به برق وصل کنید تا فرآیند بک آپ با قطع شدن باتری متوقف نشود.

روش‌های مختلف بک آپ گیری در ویندوز 10

ویندوز 10 دو روش اصلی برای بک آپ گیری ارائه می‌دهد: File History (تاریخچه فایل) و System Image Backup (نسخه پشتیبان تصویری سیستم). در این مقاله بر روی روش File History که ساده‌تر و کاربردی‌تر است تمرکز می‌کنیم.

آموزش گام به گام بک آپ گیری با File History

مرحله اول: راه‌اندازی بک آپ خودکار

برای شروع فرآیند بک آپ گیری در ویندوز 10، ابتدا درایو اکسترنال یا محل ذخیره‌سازی شبکه‌ای خود را به کامپیوتر متصل کنید. سپس مراحل زیر را به دقت دنبال کنید:

گام اول: روی دکمه Start در گوشه پایین سمت چپ صفحه کلیک کنید و وارد بخش Settings (تنظیمات) شوید. می‌توانید با فشردن کلیدهای Windows + I نیز به این بخش دسترسی پیدا کنید.

گام دوم: از منوی Settings، گزینه Update & Security را انتخاب کنید. این بخش شامل تمام تنظیمات امنیتی، به‌روزرسانی و بک آپ سیستم است.

گام سوم: از منوی سمت چپ، تب Backup را انتخاب کنید. در این قسمت، گزینه Add a drive (اضافه کردن درایو) را مشاهده خواهید کرد.

گام چهارم: روی Add a drive کلیک کنید. لیستی از درایوهای موجود نمایش داده می‌شود. درایو اکسترنال یا محل شبکه‌ای که قبلاً متصل کرده‌اید را از این لیست انتخاب کنید.

پس از انتخاب درایو، ویندوز 10 به طور خودکار شروع به بک آپ گیری از فایل‌های موجود در پوشه کاربری شما می‌کند. به طور پیش‌فرض، تمام فایل‌های موجود در مسیر C:\Users\[نام کاربری شما] شامل دسکتاپ، داکیومنت‌ها، عکس‌ها، ویدیوها و موزیک‌های شما بک آپ گرفته می‌شود.

مرحله دوم: تنظیمات پیشرفته بک آپ

برای دسترسی به تنظیمات پیشرفته‌تر و سفارشی‌سازی فرآیند بک آپ، روی گزینه More options (گزینه‌های بیشتر) کلیک کنید. در این بخش می‌توانید:

• فرکانس بک آپ را تنظیم کنید: ویندوز به طور پیش‌فرض هر یک ساعت یک‌بار بک آپ می‌گیرد، اما شما می‌توانید این بازه زمانی را به دلخواه تغییر دهید - از هر 10 دقیقه تا روزانه.
• مدت نگهداری بک آپ‌ها را مشخص کنید: می‌توانید تعیین کنید که نسخه‌های پشتیبان برای چه مدتی نگهداری شوند - از یک ماه تا برای همیشه.
• پوشه‌های خاص را اضافه یا حذف کنید: اگر می‌خواهید پوشه‌های خاصی را از بک آپ خارج کنید یا پوشه‌هایی از دیسک‌های دیگر را اضافه کنید، از بخش "Back up these folders" استفاده کنید.
• حجم فضای استفاده شده را مشاهده کنید: می‌توانید ببینید بک آپ‌های شما چه حجمی از فضای درایو را اشغال کرده‌اند.

همچنین در این بخش گزینه "Back up now" وجود دارد که به شما امکان می‌دهد فوراً و به صورت دستی یک نسخه پشتیبان بگیرید بدون اینکه منتظر زمان‌بندی خودکار بمانید.

آموزش بازیابی فایل‌ها از نسخه پشتیبان

یکی از مهم‌ترین دلایل تهیه بک آپ، امکان بازیابی فایل‌های از دست رفته یا آسیب دیده است. اگر به هر دلیلی یک فایل یا پوشه مهم را از دست دادید، حذف کردید یا به اشتباه تغییر دادید، می‌توانید با مراحل زیر آن را به راحتی بازیابی کنید:

روش اول: استفاده از جستجوی ویندوز

مرحله 1: در نوار جستجوی ویندوز (در کنار دکمه Start) عبارت "Restore files" را تایپ کنید. از بین نتایج، گزینه "Restore your files with File History" را انتخاب کنید.

مرحله 2: پنجره‌ای باز می‌شود که تمام فایل‌ها و پوشه‌های بک آپ شده را نمایش می‌دهد. می‌توانید به راحتی در بین پوشه‌ها حرکت کنید و فایل مورد نظر خود را پیدا کنید. همچنین می‌توانید از جعبه جستجو در بالای صفحه برای یافتن سریع‌تر فایل استفاده کنید.

مرحله 3: یکی از ویژگی‌های قدرتمند File History این است که تمام نسخه‌های مختلف یک فایل را نگهداری می‌کند. با استفاده از دکمه‌های فلش چپ و راست در پایین پنجره می‌توانید بین نسخه‌های مختلف یک فایل حرکت کنید و ببینید فایل در تاریخ‌های مختلف چه محتوایی داشته است.

مرحله 4: وقتی نسخه‌ای از فایل که می‌خواهید را پیدا کردید، آن را انتخاب کنید و روی دکمه سبز رنگ "Restore" (با نماد چرخ دنده) کلیک کنید. این کار فایل را در محل اصلی‌اش بازیابی می‌کند.

نکته مهم: اگر می‌خواهید فایل را در مکانی غیر از محل اصلی ذخیره کنید، به جای کلیک معمولی روی دکمه Restore، روی آن کلیک راست کنید و گزینه "Restore to" را انتخاب کنید. سپس می‌توانید مکان دلخواه خود را برای ذخیره فایل بازیابی شده انتخاب کنید.

روش دوم: بازیابی مستقیم از داخل پوشه

روش سریع‌تر دیگری نیز برای بازیابی فایل‌ها وجود دارد. به پوشه‌ای که فایل حذف شده در آن بوده است بروید، روی فضای خالی داخل پوشه کلیک راست کنید و گزینه "Restore previous versions" را انتخاب کنید. لیستی از نسخه‌های قبلی این پوشه نمایش داده می‌شود که می‌توانید از آن‌ها فایل مورد نظر را بازیابی کنید.

تنظیمات پیشرفته در کنترل پنل

برای دسترسی به ویژگی‌های پیشرفته‌تر File History و مدیریت کامل‌تر بک آپ‌ها، می‌توانید از کنترل پنل استفاده کنید:

مسیر دسترسی: Control Panel > System and Security > File History

در این بخش می‌توانید:

• درایو بک آپ را تغییر دهید: اگر می‌خواهید از درایو دیگری برای بک آپ استفاده کنید.
• پوشه‌های خاص را استثنا کنید: پوشه‌هایی که نمی‌خواهید بک آپ شوند را مشخص کنید.
• تنظیمات پیشرفته را شخصی‌سازی کنید: فرکانس بک آپ و حجم فضای استفاده شده را به دقت مدیریت کنید.
• بک آپ‌های قدیمی را پاک کنید: برای آزادسازی فضا، نسخه‌های قدیمی را حذف کنید.
• گزارش‌های بک آپ را مشاهده کنید: لاگ‌های عملیات بک آپ را بررسی کنید تا مطمئن شوید همه چیز به درستی کار می‌کند.

نکات کلیدی برای بک آپ گیری موثر

• بک آپ منظم: همیشه مطمئن شوید که ویژگی بک آپ خودکار فعال است و درایو اکسترنال به طور منظم متصل می‌شود.
• چند نسخه پشتیبان: توصیه می‌شود از داده‌های بسیار مهم در چند مکان مختلف بک آپ بگیرید (قانون 3-2-1: 3 نسخه، 2 رسانه مختلف، 1 نسخه خارج از محل).
• تست بازیابی: گاهی اوقات فرآیند بازیابی را تست کنید تا مطمئن شوید بک آپ‌ها به درستی کار می‌کنند.
• بک آپ فایل‌های سیستمی: علاوه بر File History، استفاده از System Image Backup برای بک آپ کامل سیستم‌عامل نیز توصیه می‌شود.
• حفاظت فیزیکی: درایو بک آپ را در مکانی امن و خشک نگهداری کنید.
• رمزگذاری: برای حفاظت بیشتر، می‌توانید درایو بک آپ را با BitLocker رمزگذاری کنید.

مزایای استفاده از File History در ویندوز 10

File History مزایای متعددی نسبت به روش‌های سنتی کپی دستی فایل‌ها دارد:

• خودکار بودن: پس از تنظیم اولیه، دیگر نیازی به دخالت کاربر نیست.
• نسخه‌های متعدد: تمام تغییرات فایل‌ها در طول زمان ذخیره می‌شود.
• بازیابی آسان: می‌توانید به راحتی به نسخه‌های قبلی فایل‌ها دسترسی پیدا کنید.
• صرفه‌جویی در فضا: فقط تغییرات فایل‌ها ذخیره می‌شود نه کل فایل.
• سازگاری کامل: به طور یکپارچه با ویندوز کار می‌کند.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

داشتن یک استراتژی بک آپ منظم و قابل اعتماد یکی از مهم‌ترین اقدامات برای حفاظت از داده‌های دیجیتال شماست. ویندوز 10 با ارائه File History، ابزاری قدرتمند و در عین حال ساده برای بک آپ گیری خودکار در اختیار کاربران قرار داده است.

با دنبال کردن مراحل ساده این آموزش، می‌توانید در کمتر از چند دقیقه سیستم بک آپ خودکار خود را راه‌اندازی کنید و خیال خود را از بابت امنیت فایل‌های مهمتان راحت کنید. به یاد داشته باشید که تهیه بک آپ یک فرآیند مداوم است و باید به طور منظم درایو بک آپ را به کامپیوتر متصل کنید تا نسخه‌های جدید ذخیره شوند.

همچنین توصیه می‌شود علاوه بر بک آپ محلی، از سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری مانند OneDrive نیز برای لایه حفاظتی اضافی استفاده کنید. ترکیب این روش‌ها بالاترین سطح امنیت را برای داده‌های شما فراهم می‌کند.