پیشگام پلاس رپورتاژ

حملات DDoS؛ اختلال در سرویس‌های سازمانی و راه‌های مقابله

حملات DDoS؛ اختلال در سرویس‌های سازمانی و راه‌های مقابله

حملات DDoS؛ اختلال در سرویس های سازمانی و راه های مقابله

بیشتر حمله های سایبری دنبال سرقت یا خراب کردن داده اند. DDoS فرق دارد. مهاجم چیزی از شما نمی خواهد، فقط می خواهد کاربرانتان نتوانند به سرویس برسند. صفحه ی پرداخت باز نمی شود، API جواب نمی دهد، پنل مشتریان کند می شود و تماس های پشتیبانی بالا می رود. از بیرون، شبیه یک خرابی ساده به نظر می رسد، ولی علتش فرق می کند. برای کسب وکاری که درآمدش به در دسترس بودن سرویس وابسته است، این اختلال مستقیم هزینه می سازد. و بدتر اینکه دفاع در برابر آن، از جنس دفاع در برابر بدافزار نیست.

این مقاله نشان می دهد این حمله ها چطور کار می کنند، در چه لایه هایی رخ می دهند و سازمان ها برای کاهش اثرشان چه کارهایی می توانند بکنند. اگر دنبال اطلاعات رسمی درباره ی راهکارهای امنیتی کسپرسکی هستید، می توانید به صفحه ی گروه آتنا نماینده آنتی ویروس کسپرسکی در ایران سر بزنید. محتوای کسپرسکی فارسی هم برای آشنایی اولیه با محصولات مفید است. فقط یک نکته را از همین ابتدا روشن کنیم: آنتی ویروس و حفاظت نقطه ی پایانی راهکار اختصاصی مقابله با DDoS نیستند و این مقاله هم چنین ادعایی ندارد.

گروه آتنا نماینده کسپرسکی و محافظ حملات DDoS

DoS و DDoS؛ تفاوت از کجا می آید؟

Denial of Service یعنی تلاش برای از کار انداختن یک سرویس با تحمیل بار بیش از ظرفیتش، یا سوءاستفاده از ضعفی که باعث توقفش می شود. در حالت ساده، یک منبع حمله دارید و یک هدف. Distributed DoS همان کار است، ولی از تعداد زیادی منبع به طور هم زمان. این منابع معمولاً دستگاه های آلوده اند که بدون اطلاع صاحبشان کنترل می شوند، یا سرورهایی که اجاره یا هک شده اند. تفاوت عملی بزرگ است. وقتی ترافیک از یک آدرس بیاید، مسدودکردنش ساده است. وقتی از هزاران آدرس پراکنده بیاید، جدا کردنش از ترافیک واقعی کاربران کار سختی می شود.

حمله ی توزیع شده چطور کار می کند؟

اصل ماجرا ساده است: منابع محدودند. هر سرور، فایروال، لودبالانسر و پایگاه داده ظرفیت مشخصی برای پردازش درخواست دارد. مهاجم با فرستادن بیش از آن ظرفیت، یا با درخواست هایی که پردازششان سنگین است، منابع را اشغال می کند. کاربر واقعی هم در صف می ماند یا خطا می گیرد. حمله ها از نظر هدف سه دسته کلی دارند: پر کردن پهنای باند، فرسودن منابع پروتکل ها و دستگاه های شبکه، و سنگین کردن خود برنامه. هر دسته در لایه ی متفاوتی از شبکه عمل می کند و به دفاع متفاوتی نیاز دارد. به همین دلیل یک راه حل واحد معمولاً همه ی ماجرا را پوشش نمی دهد.

حملات حجمی

حمله ی Volumetric ساده ترین مفهوم را دارد: پهنای باند هدف را با ترافیک انبوه پر کن. لینک اینترنت سازمان مثل یک جاده است و اگر کامیون های بی مقصد آن را ببندند، خودروهای عادی نمی رسند. در این حالت حتی اگر سرور سالم باشد، ترافیک واقعی به آن نمی رسد. نکته ی مهم اینجاست که این حمله در لبه ی شبکه و ورودی لینک اتفاق می افتد. اگر ترافیک تا فایروال سازمان برسد، لینک قبلاً پر شده است. بنابراین دفاع در برابر آن معمولاً باید بالادست، یعنی قبل از رسیدن ترافیک به سازمان، انجام شود. ظرفیت لینک داخلی هیچ وقت جواب این نوع حمله نیست.

حملات مبتنی بر پروتکل

دسته ی بعدی به جای پر کردن لینک، ضعف یا محدودیت پروتکل ها را هدف می گیرد. هر اتصال شبکه برای ساخته شدن، حافظه و جدول های وضعیت مصرف می کند. اگر مهاجم تعداد زیادی اتصال نیمه کاره بسازد، جدول وضعیت فایروال یا لودبالانسر پر می شود و اتصال های واقعی را نمی پذیرد. این حمله ها لزوماً حجم بالایی لازم ندارند. با ترافیک نسبتاً کم هم می توانند یک دستگاه شبکه ای را فلج کنند، چون هدفشان ظرفیت پردازشی یا حافظه ی دستگاه است، نه پهنای باند. به همین خاطر ظرفیت اسمی دستگاه ها را باید با تعداد اتصال هم زمان و نرخ اتصال جدید سنجید، نه فقط با مگابیت.

استفاده از محصولات کسپرسکی برای مقابله با حملات DDoS

حملات لایه ی برنامه

حمله ی Application Layer بیشتر از همه فریبنده است، چون درخواست ها ظاهراً معمولی اند. مثلاً هزاران درخواست به صفحه ی جست وجو یا به یک API که پردازش پایگاه داده ی سنگینی دارد. از نظر پروتکل، همه چیز درست است. از نظر نتیجه، سرور زیر بار می رود. تشخیصش هم سخت تر است. باید بین ترافیک واقعی که ناگهان زیاد شده، مثلاً در یک کمپین فروش، و ترافیک مخرب تفاوت بگذارید. همین جا است که ترکیب قواعد، رفتارسنجی و گاهی چالش هایی برای تشخیص ربات از انسان به کار می آید. هیچ کدام کامل نیست، ولی ترکیبشان اثر دارد.

L3 و L4 و L7؛ چرا لایه مهم است؟

اعداد L3 و L4 و L7 اشاره به لایه های مدل شبکه دارند. در لایه ی سوم، با آدرس دهی و مسیریابی IP سروکار داریم. لایه ی چهارم به اتصال ها و پورت ها، مثل TCP و UDP، مربوط است. لایه ی هفتم همان سطح برنامه است؛ HTTP، درخواست ها و پاسخ ها. چرا مهم است؟ چون ابزار دفاعی هر لایه متفاوت است. فیلتر کردن ترافیک در لایه های پایین تر سریع و ارزان است، ولی نمی تواند محتوای درخواست را بفهمد. در لایه ی هفتم، می شود درخواست را بررسی کرد، ولی هزینه ی پردازش بالاتر است. مهاجم ها هم اغلب چند لایه را ترکیب می کنند و در یک حمله، هم حجم و هم برنامه را هدف می گیرند. اگر دفاع شما فقط یک لایه را می بیند، لایه ی دیگر باز می ماند.

اثر روی سرویس های سازمانی

اثر ملموس ماجرا فقط «سایت باز نمی شود» نیست. APIهایی که اپلیکیشن موبایل و شرکای تجاری به آن وابسته اند، از کار می افتند و آن زنجیره ی وابستگی را هم می شکنند. سرویس های داخلی که از اینترنت قابل دسترسی اند، مثل VPN یا پورتال کارکنان، ممکن است قطع شوند و کار داخلی هم بخوابد. و گاهی خود DDoS پوششی است: تیم امنیت درگیر اختلال می شود و حمله ی دیگری بی سروصدا پیش می رود. این سناریو همیشه رخ نمی دهد، ولی دلیل خوبی است که در طول حمله، پایش سایر بخش ها را رها نکنید. برای دیدن این تصویر کلی، جمع آوری و همبسته سازی لاگ از منابع مختلف مهم است. ابزارهایی مثل SIEM (XDR Core) و Kaspersky Next XDR Expert در حوزه ی جمع آوری رویداد و تحلیل رخداد کاربرد دارند و می توانند به تیم امنیت در دیدن الگوهای غیرعادی کمک کنند. این ها خدمت اختصاصی مقابله با DDoS یا پالایش ترافیک نیستند، و میزان پوشش هر محصول برای سناریوی شما را باید از مستندات رسمی بپرسید.

CDN و Anycast؛ پخش کردن بار

CDN محتوا را روی گره های متعدد در نقاط مختلف جغرافیایی پخش می کند و درخواست ها را به نزدیک ترین گره می فرستد. برای محتوای ایستا، یعنی تصویر و اسکریپت و صفحه های قابل کش، علاوه بر سرعت، یک مزیت امنیتی هم دارد: بار روی سرور اصلی کم می شود و حمله بین گره ها پخش می شود. Anycast تکنیکی در مسیریابی است که چند مکان فیزیکی یک آدرس IP مشترک را اعلام می کنند. ترافیک به نزدیک ترین مکان می رسد. اثر عملی اش این است که ترافیک حمله هم، به جای رسیدن به یک نقطه، بین چند مرکز پخش می شود. هر دو ابزار کمک می کنند، ولی جادو نیستند. محتوای پویا و درخواست هایی که به سرور اصلی می رسند همچنان آسیب پذیرند و باید جداگانه فکر شوند.

Scrubbing؛ پالایش ترافیک

در DDoS Scrubbing، ترافیک ورودی از مرکزی عبور می کند که آن را بررسی می کند، بخش مخرب را حذف می کند و فقط ترافیک پاک را به سازمان تحویل می دهد. این مراکز معمولاً ظرفیت بسیار بالاتری از زیرساخت یک سازمان دارند، و دلیل اصلی کارایی شان همین است. سازمان ها معمولاً دو مدل را می بینند: همیشه روشن، که تمام ترافیک دائماً از مرکز پالایش می گذرد، و در صورت نیاز، که ترافیک فقط هنگام حمله به آنجا منحرف می شود. اولی تأخیر و هزینه ی دائمی دارد ولی واکنش فوری است. دومی ارزان تر است ولی زمان تشخیص و انحراف را می طلبد. انتخاب به حساسیت سرویس و بودجه برمی گردد. و هر سرویسی را که انتخاب می کنید، توانایی ها و تعهدات آن را از سند رسمی خود ارائه دهنده بخوانید.

امنیت سایبری با کسپرسکی فارسی توسط گروه آتنا

Rate Limiting و کنترل درخواست ها

محدودسازی نرخ یعنی تعیین سقف برای تعداد درخواست یک کاربر، آدرس یا کلید API در بازه ی زمانی مشخص. ساده است و مؤثر، مخصوصاً برای APIها و صفحه های سنگین. صفحه ی ورود با سقف مناسب، هم جلوی فشار ناخواسته را می گیرد و هم جلوی حدس زدن رمز را. ولی دقت لازم است. سقف خیلی پایین کاربران واقعی را آزار می دهد، مثلاً کاربرانی که پشت یک NAT مشترک اند و یک آدرس دارند. سقف خیلی بالا هم بی اثر است. بهتر است از ترافیک عادی خودتان شروع کنید، سقف ها را بر پایه ی داده بگذارید و بعد تنظیم کنید. و برای مسیرهای حساس، قواعد سخت گیرانه تر در نظر بگیرید.

برنامه ی واکنش به رخداد

وقتی حمله شروع شده، وقت فکر کردن کم است. پس باید قبل از آن تصمیم ها گرفته شده باشد. برنامه ی واکنش باید بگوید چه کسی حمله را اعلام می کند، چه کسی با ارائه دهنده ی خدمات اینترنت یا سرویس پالایش تماس می گیرد، و چه شماره ها و کانال هایی از قبل آماده است. مسئول تصمیم گیری درباره ی ارتباط با مشتریان و رسانه ها هم مشخص باشد. نکته ی کوچک ولی مهم: شماره ی تماس اضطراری ارائه دهنده ها را در جایی نگه دارید که در همان اختلال هم در دسترس باشد. اگر همه ی مستندات روی سرویسی است که از کار افتاده، برنامه بی فایده می شود. و تمرین کنید. برنامه ای که هیچ وقت آزمایش نشده، در عمل معمولاً شکاف هایی دارد.

پیوند با تداوم کسب وکار

DDoS فقط مسئله ی امنیت نیست، مسئله ی تداوم کار است. سؤال اصلی این است: اگر این سرویس چند ساعت از دسترس خارج شود، چه اتفاقی می افتد؟ برای بعضی سرویس ها جواب «اتفاق خاصی نمی افتد» است. برای بعضی دیگر، مثل پرداخت آنلاین یا رزرو، هر ساعت هزینه ی مستقیم دارد. بر اساس این جواب، سرویس ها را اولویت بندی کنید. برای هر کدام زمان قابل تحمل اختلال را مشخص کنید و روش جایگزین داشته باشید، مثل صفحه ی وضعیت ایستا، کانال ارتباطی بدیل با مشتریان، یا مسیر کاری دستی برای مهم ترین عملیات. این ها وقتی ارزش پیدا می کنند که سرویس اصلی در دسترس نباشد.

جمع بندی

حملات DDoS با فرسودن منابع، از پهنای باند تا پردازش برنامه، دسترس پذیری را هدف می گیرند. هیچ ابزار واحدی همه ی لایه ها را پوشش نمی دهد. ترکیب پخش بار با CDN و Anycast، پالایش ترافیک بالادست، محدودسازی نرخ، پایش دقیق و برنامه ی واکنش تمرین شده، بهترین چیزی است که سازمان ها در عمل می توانند داشته باشند. باز هم صددرصد ایمنی وجود ندارد. هدف این است که اگر حمله آمد، سرویس های حیاتی زنده بمانند و زمان اختلال کوتاه شود.

ویژه صاحبان کسب‌وکار
آیا مایلید مطلب یا رپورتاژ شما در پیشگامیت منتشر شود؟

ثبت رپورتاژ آگهی دائمی با بازدهی بالا و لینک فالو در پلتفرم تریبون

سفارش رپورتاژ در تریبون

نظرات

0

نظر یا سوال خود را به اشتراک بگذارید

متن خود را بنویسید؛ هنگام ارسال، ثبت‌نام کنید.