گوشی آب خورده؛ ۱۰ دقیقه اول چه کنیم و چه نکنیم

گوشی از دستتان در لیوان چای افتاده، در استخر یا دریا خیس شده یا زیر باران مانده است. اولین واکنش بیشتر ما این است که سریع روشنش کنیم ببینیم سالم است یا نه، بعد سشوار بیاوریم یا آن را در کیسه برنج بگذاریم. متأسفانه همین کارهای رایج، اغلب آسیب اصلی را می‌زنند؛ نه خود آب.

در این راهنما بر اساس توصیه‌های رسمی اپل و سامسونگ توضیح می‌دهیم در ۱۰ دقیقه اول دقیقاً چه کنید، کدام باورهای رایج به گوشی آسیب می‌زنند، چقدر باید صبر کنید، هشدار Liquid Detected در آیفون و Moisture detected در سامسونگ چه معنایی دارند، رتبه IP67 و IP68 واقعاً چه چیزی را تضمین می‌کنند و چه وقت باید بدون معطلی سراغ تعمیرکار بروید.

پاسخ سریع

1. گوشی را فوراً از آب بیرون بیاورید و اگر به شارژر وصل است، کابل را جدا کنید.
2. اگر گوشی خاموش شده، روشنش نکنید؛ اگر روشن است و آب زیادی خورده، آن را خاموش کنید.
3. قاب و محافظ را دربیاورید و بدنه را با پارچه نرم و بدون پرز خشک کنید.
4. گوشی را در حالی که درگاه شارژ رو به پایین است، آرام به کف دستتان بزنید تا آب درگاه خارج شود.
5. گوشی را در جای خشک با جریان هوا (مثلاً جلوی پنکه با باد خنک) بگذارید؛ نه برنج، نه سشوار.
6. تا خشک شدن کامل شارژ نکنید؛ برای گوشی‌های ضدآب حداقل ۵ ساعت و برای گوشی‌هایی که کامل زیر آب رفته‌اند ترجیحاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت صبر کنید.
7. اگر آب شور، نوشابه یا چای بوده، یا گوشی ضدآب نیست، هرچه زودتر به تعمیرکار معتبر مراجعه کنید.
8. بعد از روشن شدن، اولین کار گرفتن پشتیبان از اطلاعات است.

آب با گوشی چه می‌کند؟

آب خالص رسانای خوبی نیست، اما آب لوله‌کشی، آب دریا، چای و نوشابه پر از املاح و قند هستند و جریان برق را منتقل می‌کنند. اگر گوشی روشن باشد یا به شارژر وصل شود، این مایع بین قطعات اتصال کوتاه ایجاد می‌کند و ممکن است در چند ثانیه آی‌سی شارژ یا بخش تغذیه برد را بسوزاند. خطر دوم خوردگی (اکسید شدن) است: حتی اگر گوشی خاموش باشد، املاح باقی‌مانده آرام‌آرام روی برد و کانکتورها رسوب می‌کنند. به همین دلیل بعضی گوشی‌ها روز اول سالم به نظر می‌رسند و چند هفته بعد خراب می‌شوند.

۱۰ دقیقه اول: قدم به قدم

۱. برق را قطع کنید و گوشی را تست نکنید

اگر گوشی به شارژر وصل است، اول دوشاخه را از پریز بکشید و بعد کابل را جدا کنید. اگر گوشی خاموش شده، دکمه پاور را برای امتحان فشار ندهید. اگر روشن است و فقط چند قطره آب رویش ریخته، شاید لازم نباشد خاموشش کنید، اما اگر کامل زیر آب رفته یا گوشی قدیمی و غیرضدآب است، خاموش کردن امن‌ترین کار است. از زدن دکمه‌ها و باز کردن برنامه‌ها برای «امتحان» خودداری کنید.

اگر صفحه لمسی کار نمی‌کند: در آیفون می‌توانید از Siri بخواهید گوشی را خاموش کند (Turn off my iPhone) و با گفتن Yes تأیید کنید. دقت کنید ترکیب‌هایی مثل نگه داشتن هم‌زمان پاور و کاهش صدا در سامسونگ و شیائومی، یا ترتیب افزایش صدا، کاهش صدا و نگه داشتن دکمه کناری در آیفون، گوشی را ری‌استارت اجباری می‌کنند، نه خاموش؛ یعنی گوشی دوباره روشن می‌شود و جریان برق دوباره در مدار خیس برقرار می‌شود. اگر راهی برای خاموش کردن نبود، دکمه‌ها را پشت سر هم فشار ندهید و گوشی را هرچه زودتر به تعمیرکار برسانید.

۲. قاب، محافظ و لوازم جانبی را جدا کنید

قاب، کیف چرمی و هر لوازم جانبی متصل را دربیاورید، چون آب بین قاب و بدنه گیر می‌کند و خشک شدن را کند می‌کند. در گوشی‌های قدیمی که درب پشتی و باتری جداشدنی دارند، باتری را هم بیرون بیاورید.

۳. بدنه را خشک کنید و آب درگاه را خارج کنید

با پارچه نرم و بدون پرز (مثل دستمال عینک) بدنه را خشک کنید. سپس طبق توصیه اپل گوشی را در حالی که درگاه شارژ رو به پایین است، آرام به کف دستتان بزنید تا آب جمع‌شده بیرون بریزد. برای بلندگو هم می‌توانید گوشی را با سمت بلندگو روی پارچه بگذارید تا قطره‌ها خارج شوند. هیچ چیزی مثل گوش‌پاک‌کن، دستمال کاغذی یا سوزن را داخل درگاه نکنید.

۴. خشاب سیم‌کارت را با احتیاط باز کنید

در گوشی‌های ضدآب، اپل توصیه می‌کند خشاب سیم‌کارت را فقط وقتی باز کنید که گوشی کاملاً خشک شده باشد؛ چون باز کردن آن در حالت خیس، راه ورود آب به داخل را باز می‌کند. در گوشی‌های غیرضدآب، بعد از خشک کردن بیرون گوشی، می‌توانید سیم‌کارت و کارت حافظه را بیرون بیاورید تا آسیب نبینند. اگر سیم‌کارت همراه اول، ایرانسل یا رایتل شما خراب شد، با کارت ملی می‌توانید از دفاتر اپراتور سیم‌کارت المثنی بگیرید.

۵. گوشی را در جای خشک با جریان هوا بگذارید

بهترین روش طبق راهنمای اپل، قرار دادن گوشی در جای خشک با جریان هوا است؛ پنکه‌ای که باد خنک به سمت درگاه می‌زند کمک می‌کند. سامسونگ می‌گوید آب داخل درگاه معمولاً ظرف ۱ تا ۲ ساعت تبخیر می‌شود. گوشی را جایی بگذارید که آفتاب مستقیم یا بخاری به آن نرسد.

باورهای غلطی که گوشی را خراب‌تر می‌کنند

• گذاشتن در برنج: اپل صراحتاً گفته است گوشی خیس را در برنج نگذارید، چون ذرات ریز و نشاسته برنج می‌تواند وارد درگاه‌ها شود. برنج از هوای معمولی اتاق هم سریع‌تر رطوبت نمی‌گیرد.
• سشوار، بخاری و فر: گرما چسب‌های آب‌بندی و باتری را آسیب می‌زند و می‌تواند آب را عمیق‌تر به داخل براند. اپل استفاده از هر منبع حرارت خارجی را ممنوع کرده است.
• باد فشرده یا فوت کردن شدید: اپل استفاده از هوای فشرده را هم توصیه نمی‌کند، چون آب را به بخش‌های داخلی‌تر می‌راند.
• تکان دادن محکم: ضربه زدن آرام به کف دست کافی است. تکان شدید آب را در داخل بدنه پخش می‌کند.
• شارژ کردن برای امتحان: خطرناک‌ترین کار همین است؛ برق شارژر روی درگاه خیس باعث خوردگی پین‌ها و حتی سوختن آی‌سی شارژ می‌شود.

سیلیکاژل و مدت زمان انتظار

بسته‌های سیلیکاژل (همان کیسه‌های کوچکی که داخل جعبه کفش و لوازم الکترونیکی است) رطوبت را بهتر از برنج جذب می‌کنند و ذره‌ای هم وارد گوشی نمی‌کنند. اگر چند بسته دارید، می‌توانید گوشی را با آن‌ها در یک ظرف دربسته بگذارید. با این حال سیلیکاژل معجزه نمی‌کند و جای جریان هوا یا تعمیرکار را نمی‌گیرد.

درباره زمان انتظار: اپل برای گوشی‌های ضدآب می‌گوید قبل از شارژ با کابل حداقل ۵ ساعت صبر کنید و در صورت ظاهر شدن هشدار مایع، خشک شدن کامل ممکن است تا ۲۴ ساعت طول بکشد. برای گوشی غیرضدآب یا گوشی‌ای که مدتی زیر آب مانده، ۲۴ تا ۴۸ ساعت خاموش نگه داشتن حداقل احتیاط است، و در مورد آب شور یا نوشیدنی‌های قندی بهتر است به جای انتظار، همان روز به تعمیرکار مراجعه کنید.

آب دریا، نوشابه و چای؛ آبکشی یا نه؟

اپل و سامسونگ برای گوشی‌های ضدآب توصیه یکسانی دارند: اگر مایعی جز آب ساده روی گوشی ریخت، محل آلوده را با آب شیر آبکشی کنید و سپس با پارچه نرم خشک کنید. سامسونگ هم می‌گوید اگر مایعی جز آب شیرین وارد درگاه شد، گوشی را در آب شیرین بشویید و کاملاً خشک کنید. دلیلش این است که نمک و قند بعد از خشک شدن رسوب می‌کنند و خوردگی می‌سازند.

این توصیه فقط برای گوشی‌های ضدآب سالم است. اگر گوشی شما رتبه IP ندارد، قبلاً تعمیر یا تعویض باتری شده، یا قاب و صفحه‌اش ترک دارد، آبکشی می‌تواند آب بیشتری وارد کند؛ در این حالت گوشی را خاموش کنید و مستقیم به تعمیرکار ببرید.

IP67 و IP68 یعنی چه؟

رتبه IP طبق استاندارد IEC 60529 نشان می‌دهد گوشی در آزمایشگاه چقدر در برابر گرد و غبار و آب مقاوم بوده است. عدد ۶ یعنی مقاومت کامل در برابر گرد و غبار. عدد ۷ یعنی تحمل غوطه‌وری تا عمق ۱ متر به مدت ۳۰ دقیقه و ۸ یعنی شرایطی سخت‌تر که سازنده عمق و زمانش را تعیین می‌کند. برای مثال اپل این مقادیر را اعلام کرده است:

چند نکته مهم: این آزمایش‌ها در آب شیرین و ساکن انجام می‌شود، نه آب دریا، استخر کلردار یا آب داغ. اپل می‌گوید مقاومت در برابر آب دائمی نیست و با گذشت زمان و استفاده عادی کم می‌شود. مهم‌تر از همه، آسیب ناشی از مایعات تحت پوشش گارانتی اپل نیست و سامسونگ هم آسیب آب را جزو موارد گارانتی نمی‌داند. پس ضدآب بودن گوشی دلیلی برای بردنش به استخر یا حمام نیست.

هشدار Liquid Detected در آیفون

آیفون‌های جدید وقتی در درگاه Lightning یا USB-C رطوبت تشخیص دهند، هنگام وصل کردن کابل هشداری مثل Liquid Detected in Lightning Connector، Liquid Detected in USB-C Connector یا Charging Not Available نشان می‌دهند. تا زمانی که درگاه خشک نشده، شارژ و اتصال لوازم جانبی متوقف می‌شود. طبق توصیه اپل، کابل را از هر دو طرف جدا کنید، گوشی را با درگاه رو به پایین آرام به دستتان بزنید، در جای خشک و پرجریان هوا بگذارید و حداقل ۳۰ دقیقه بعد دوباره امتحان کنید. اگر هشدار تکرار شد، تا ۲۴ ساعت صبر کنید.

این هشدار گزینه Emergency Override هم دارد که شارژ را با وجود رطوبت ممکن می‌کند، اما اپل استفاده از آن را فقط برای شرایط اضطراری مجاز می‌داند. در عوض اگر گوشی از شارژ بی‌سیم (Qi یا MagSafe) پشتیبانی می‌کند، بعد از خشک کردن پشت گوشی می‌توانید از شارژر بی‌سیم استفاده کنید. اگر هشدار فقط با یک کابل خاص ظاهر می‌شود، احتمالاً خود کابل یا لوازم جانبی مشکل دارد.

هشدار Moisture detected در سامسونگ

گوشی‌های ضدآب سامسونگ هم در صورت وجود رطوبت در درگاه USB-C، با وصل شدن شارژر پیغام و آیکون قطره آب نشان می‌دهند و شارژ نمی‌شوند؛ هشدار صوتی هم تا جدا کردن شارژر ادامه پیدا می‌کند. راه‌حل سامسونگ مشابه اپل است: شارژر را جدا کنید، گوشی را به آرامی تکان دهید تا آب درگاه خارج شود و صبر کنید تا رطوبت تبخیر شود (معمولاً ۱ تا ۲ ساعت). اگر گوشی شارژ بی‌سیم دارد، بعد از خشک کردن کامل بدنه از آن استفاده کنید. اگر هشدار با وجود خشک بودن گوشی ادامه داشت، ممکن است درگاه دچار خوردگی یا آلودگی شده باشد و باید به نمایندگی رسمی یا تعمیرکار معتبر نشان داده شود.

خارج کردن آب از بلندگوی گوشی

اگر بعد از خشک شدن بیرون گوشی صدای بلندگو هنوز خفه یا خش‌دار است، احتمالاً چند قطره آب پشت توری بلندگو مانده است. اول همان روش ساده را انجام دهید: گوشی را طوری روی پارچه خشک بگذارید که بلندگو رو به پایین باشد و چند ساعت صبر کنید.

بعضی گوشی‌های شیائومی با MIUI یا HyperOS ابزاری داخلی به نام Clear speaker دارند که معمولاً در Settings › Additional settings قرار دارد و با پخش یک صدای مخصوص برای حدود ۳۰ ثانیه، لرزش بلندگو را برای بیرون راندن آب به کار می‌گیرد (جای این گزینه بسته به مدل فرق می‌کند). برای گوشی‌های دیگر، سایت‌هایی مثل Fix My Speakers و میان‌برها یا برنامه‌های Water Eject همین کار را با پخش صدای فرکانس پایین انجام می‌دهند.

• این ابزارها فقط برای آب پشت توری بلندگو کاربرد دارند و آب داخل بدنه یا روی برد را خارج نمی‌کنند.
• فقط وقتی از آن‌ها استفاده کنید که درگاه و بدنه خشک شده‌اند و گوشی بدون مشکل روشن است.
• صدا را روی حداکثر نگذارید و پخش را کوتاه نگه دارید؛ گوشی را طوری بگیرید که بلندگو رو به پایین باشد.
• اگر بعد از یکی دو روز صدا هنوز خراب است، بلندگو یا توری آن آسیب دیده و باید بررسی شود.

بعد از روشن شدن، فوراً پشتیبان بگیرید

حتی اگر گوشی کاملاً سالم به نظر می‌رسد، خوردگی ممکن است چند روز یا چند هفته بعد خودش را نشان دهد. پس به محض روشن شدن و خشک بودن کامل، از اطلاعات پشتیبان بگیرید. در آیفون به Settings › [your name] › iCloud › iCloud Backup بروید و Back Up Now را بزنید؛ گوشی باید به Wi-Fi وصل باشد. در سامسونگ از Settings › Accounts and backup می‌توانید با Samsung Cloud یا Google Drive پشتیبان بگیرید و در پیکسل مسیر Settings › System › Backup است. اگر فضای ابری کافی ندارید، عکس‌ها را به کامپیوتر منتقل کنید؛ فقط وقتی کابل وصل کنید که درگاه کاملاً خشک باشد.

نشانه‌های نفوذ آب به داخل گوشی

خشک بودن ظاهر گوشی به این معنا نیست که آب به داخل نرسیده است. اگر بعد از خیس شدن یکی از این نشانه‌ها را دیدید، رطوبت احتمالاً به بخش‌های داخلی نفوذ کرده و نباید منتظر بمانید که خودبه‌خود درست شود:

• خط، لکه یا چشمک زدن صفحه: مایع به نمایشگر یا کانکتور آن رسیده است.
• عمل نکردن تاچ یا لمس‌های خودبه‌خودی حتی بعد از خشک کردن کامل صفحه.
• بخار یا قطره پشت لنز دوربین که با گذشت چند ساعت از بین نمی‌رود.
• شارژ نشدن یا قطع و وصل شدن شارژ و تکرار هشدار رطوبت در درگاه.
• داغ شدن غیرعادی یا خالی شدن سریع باتری که می‌تواند نشانه اتصال کوتاه باشد.
• بوی سوختگی یا باد کردن باتری که خطرناک‌ترین نشانه است؛ در این حالت گوشی را شارژ نکنید و آن را از وسایل قابل اشتعال دور نگه دارید.

جدول عیب‌یابی سریع گوشی آب خورده

اگر گوشی بعد از ضربه یا افتادن روشن نمی‌شود

گاهی گوشی هم‌زمان ضربه خورده و خیس شده است، یا فقط از ارتفاع افتاده و دیگر روشن نمی‌شود. ضربه می‌تواند کانکتور باتری یا نمایشگر را از جای خود جابه‌جا کند، به باتری آسیب بزند یا در بدنه ترک ایجاد کند که راه ورود آب را باز می‌کند. قبل از هر نتیجه‌گیری این موارد را بررسی کنید:

1. صفحه خاموش است یا گوشی؟ گوشی را به یک شماره زنگ بزنید یا ببینید با وصل کردن شارژر لرزش یا صدایی دارد یا نه. اگر گوشی زنگ می‌خورد ولی تصویر ندارد، مشکل معمولاً از نمایشگر است، نه برد.
2. باتری را از نظر ظاهری بررسی کنید: باد کردن پشت گوشی، فاصله افتادن بین صفحه و بدنه یا بوی غیرعادی یعنی باتری آسیب دیده است؛ گوشی را شارژ نکنید.
3. فقط اگر گوشی خیس نشده یک بار آن را با شارژر و کابل سالم حدود ۳۰ دقیقه به شارژ بزنید و بعد ری‌استارت اجباری را امتحان کنید. اگر گوشی هم ضربه خورده و هم خیس شده، این کار را نکنید.
4. دکمه پاور را پشت سر هم فشار ندهید و گوشی را باز نکنید؛ اگر با این مراحل روشن نشد، آن را به تعمیرکار بسپارید.

چه زمانی باید به تعمیرکار مراجعه کنید؟

در این موارد منتظر نمانید: گوشی در آب دریا، استخر، نوشابه، چای یا قهوه افتاده؛ گوشی رتبه ضدآب ندارد یا قبلاً باز شده است؛ پشت لنز دوربین بخار دیده می‌شود؛ گوشی داغ می‌کند یا روشن نمی‌شود؛ یا چند روز بعد علائم عجیب ظاهر شده است. در این شرایط هرچه زودتر برد شستشو داده شود، احتمال نجات بیشتر است، چون خوردگی با گذشت زمان پیشرفت می‌کند.

تعمیرکاران حرفه‌ای معمولاً برد را باز می‌کنند و با الکل ایزوپروپیل و دستگاه شستشوی التراسونیک (اولتراسونیک) رسوب املاح را از زیر قطعات پاک می‌کنند؛ کاری که در خانه ممکن نیست. از تعمیرکار بپرسید فقط گوشی را خشک می‌کند یا برد را شستشو می‌دهد. باتری گوشی‌ای که آب خورده را هم بررسی کنید؛ باتری باد کرده خطر آتش‌سوزی دارد. اگر گوشی هنوز گارانتی دارد، بدانید آیفون نشانگر تماس با مایع (LCI) دارد که در صورت تماس با آب قرمز می‌شود و مراکز تعمیر از آن برای تشخیص استفاده می‌کنند؛ پس باز کردن گوشی در جاهای غیرمجاز وضعیت پیگیری شما را پیچیده‌تر می‌کند.

مطالب مرتبط در پیشگامیت

• گوشی بعد از خالی شدن کامل شارژ روشن نمی شود؛ علت و راه حل
• صدا ندادن بلندگوی گوشی اندروید؛ رفع مشکل اسپیکر
• کار نکردن تاچ گوشی اندروید؛ ۱۰ راه حل برای سامسونگ و شیائومی
• خاموش شدن گوشی هنگام شارژ: راهنمای جامع دلایل و راه‌حل‌های عملی 2026
• ریکاوری عکس و اطلاعات پاک شده در اندروید و آیفون

جمع‌بندی

وقتی گوشی آب می‌خورد، سرعت مهم است اما عجله نه. برق را قطع کنید، گوشی را برای امتحان روشن یا شارژ نکنید، قاب را دربیاورید، بیرون گوشی را خشک کنید، آب درگاه را با ضربه آرام خارج کنید و گوشی را در جای خشک با جریان هوای خنک بگذارید. برنج، سشوار و تکان شدید را کنار بگذارید و تا خشک شدن کامل صبر کنید. ضدآب بودن گوشی ضمانت نیست و آسیب آب گارانتی ندارد. اگر مایع شور یا شیرین بوده یا گوشی علائم غیرعادی دارد، زودتر به تعمیرکار معتبر بسپارید و به محض روشن شدن، از اطلاعات پشتیبان بگیرید.